แฮ็กตู้แช่ไม่ทันจบ เจออีเมลขู่วางระเบิดอีก หรือนี่คือสัญญาณ "Hybrid Warfare" ในยุโรป?

ในช่วงที่ผ่านมาเราน่าจะเห็นข่าวที่ยุโรปตกเป็นเป้าหมายของการโจมตีทางไซเบอร์หลายรูปแบบ ตั้งแต่ตู้แช่ในซูเปอร์มาร์เก็ต ระบบจัดเก็บเลือด ไปจนถึงอีเมลขู่วางระเบิดโรงเรียนและสายการบิน 

ส่วนภาคการเงินก็ไม่รอด เพราะธนาคารในฝรั่งก็เศสถูกโจมตีทางไซเบอร์ จนมีรายงานว่าเงินหายไปมากกว่า 100 ล้านยูโร และถูกแปลงเป็น Digital Asset เช่น Bitcoin 

ถ้าสังเกตให้ดี จะเห็นว่าเป้าหมายของการโจมตีไม่ใช่แค่ข้อมูลพวกหรือระบบคอมพิวเตอร์ แต่ครอบคลุมถึงระบบอาหาร สาธารณสุข การเดินทาง และการเงิน ซึ่งล้วนเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ผู้คนต้องพึ่งพาทุกวัน 

จึงมีคำถามตามมาว่า เหตุการณ์เหล่านี้เป็นแค่การโจมตีทางไซเบอร์ที่บังเอิญเกิดขึ้นในช่วงเดียวกัน หรือเป็นสัญญาณเตือนว่าโลกเข้าสู่ Hybrid Warfare แล้วกันแน่

ซึ่ง Hybrid Warfare หรือ "สงครามลูกผสม" คือการโจมตีที่ไม่ใช้กองทัพโดยตรง แต่มุ่งไปที่ระบบพื้นฐานของสังคมซึ่งปัจจุบันเป็นดิจิทัลเกือบทั้งหมด ทำให้ระบบสำคัญหยุดชะงัก ประชาชนไม่เชื่อมั่นในรัฐบาล และรัฐต้องกระจายทรัพยากรไปรับมือหลายด้าน แม้เสียหายไม่มาก แต่หากเกิดซ้ำๆ ก็กลายเป็นภาระด้านความมั่นคงที่รับมือได้ยาก 

ทำไมยุโรปถึงตกเป็นเป้าหมายของ “Hybrid Warfare”

หนึ่งในสาเหตุที่ทำให้หลายประเทศในยุโรปต้องรับมือกับภัยไซเบอร์ที่รุนแรงขึ้นในช่วงนี้ อาจมาจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นสงครามรัสเซีย-ยูเครน ที่หลายประเทศในยุโรปเข้าไปมีบทบาท หรือความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ อิสราเอล และอิหร่าน ที่ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างยุโรปกับตะวันออกกลางตึงเครียดมากขึ้น

อีกทั้งยุโรปเองก็อยู่กลางความขัดแย้งเหล่านี้ จึงตกเป็นเป้าหมายของการโจมตีทางไซเบอร์ ซึ่งมุ่งไปที่ระบบเศรษฐกิจ โครงสร้างพื้นฐาน และบริการสาธารณะ เพื่อสร้างความวุ่นวายในสังคม และส่งผลต่อความมั่นคงภายในประเทศโดยตรง

อย่างการโจมตีระบบทำความเย็นของซูเปอร์มาร์เก็ตในฝรั่งเศสที่ได้ยกตัวอย่างไปทางการฝรั่งเศสก็กล่าวหาว่าอิหร่านอยู่เบื้องหลัง โดยพุ่งเป้าไปที่กลุ่มแฮกเกอร์ที่เกี่ยวข้องกับกองทัพอิหร่าน  

ส่วนอีเมลขู่วางระเบิดโรงเรียนในอิตาลีและประเทศอื่น ๆ เจ้าหน้าที่บางส่วนก็คาดการณ์ว่ารัสเซียอาจอยู่เบื้องหลัง เพื่อสร้างความปั่นป่วนในประเทศที่สนับสนุนยูเครน

จึงมีข้อสังเกตว่าตอนนี้ยุโรปอาจกำลังเป็นสมรภูมิของ Hybrid Warfare อยู่หรือไม่ เพราะนอกจากระบบพื้นฐานจะถูกโจมตีแล้ว หลายประเทศยังเผชิญเหตุความไม่สงบด้วย ทำให้รัฐบาลจำเป็นต้องกระจายกำลังไปรับมือหลายด้านพร้อมกัน 

สิ่งที่ทำให้สงครามครั้งนี้น่าจับตา คือเป้าหมายไม่ใช่การทำลายประเทศโดยตรง แต่เป็นการสร้างแรงกดดันจากภายใน  Cyberattack จึงไม่ใช่แค่เครื่องมือของอาชญากรไซเบอร์อีกต่อไป แต่กลายเป็นเครื่องมือในการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่หลายประเทศมีผลประโยชน์และความขัดแย้งทับซ้อนกัน 

เมื่อระบบดิจิทัลเปรียบเสมือนสนามรบ แล้วจะรับมือยังไง?

เมื่อสงครามขยายจากสนามรบเข้ามาสู่ระบบดิจิทัลที่อยู่ในโครงสร้างพื้นฐานเกือบทุกอย่าง ความมั่นคงของประเทศจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับความแข็งแกร่งของกองทัพเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงความสามารถในการปกป้องระบบไม่ให้กลายเป็นจุดอ่อนด้วย 

การรับมือจึงต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ให้บริการเทคโนโลยี เพื่อวางระบบตรวจจับ ป้องกัน และตอบสนองต่อการโจมตีเหล่านี้ได้อย่างทันท่วงที