ล้ำไปอีกขั้น! แพทย์ มช. ใช้โมเดลจำลอง วางแผนก่อนผ่าตัดหัวใจสำเร็จครั้งแรกของไทย

คณะแพทยศาสตร์ และคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกันพัฒนาแบบจำลองเสมือนของหัวใจและหลอดเลือด เพื่อใช้วิเคราะห์การไหลเวียนของเลือดแบบเฉพาะบุคคลก่อนผ่าตัดจริง ช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาได้แม่นยำขึ้น ลดความเสี่ยงระหว่างผ่าตัด

การผสานพลังข้ามศาสตร์ เปลี่ยนคอมพิวเตอร์เป็นห้องผ่าตัดจำลอง

โดยทีมแพทย์ได้นำความรู้เรื่องโรคหัวใจที่ซับซ้อน มาผสานกับเทคโนโลยีด้านวิศวกรรม อย่างการนำ 4D Cardiac MRI ทางการแพทย์ ที่ใช้ดูทั้งโครงสร้างหัวใจและการไหลเวียนของเลือด มาประยุกต์ใช้กับเทคโนโลยี CFD (Computational Fluid Dynamics) ที่เดิมเป็นเทคโนโลยีที่ใช้ในงานวิศวกรรม เช่น การคำนวณการไหลของอากาศรอบเครื่องบิน รถแข่ง หรือระบบของเหลวในโรงงานอุตสาหกรรม ก่อนจะถูกนำมาประยุกต์ใช้กับร่างกายมนุษย์ เพื่อช่วยวิเคราะห์การไหลเวียนเลือด ในการสร้างแบบจำลองการผ่าตัดบายพาสเสมือนขึ้นมา

โดยข้อมูลทั้งหมดจะถูกนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ เพื่อสร้าง “หัวใจเสมือน” ของผู้ป่วยแต่ละรายขึ้นมา ทำให้แพทย์สามารถทดลองจำลองการผ่าตัดได้หลายรูปแบบล่วงหน้า ก่อนตัดสินใจเลือกวิธีที่เหมาะสมที่สุดกับผู้ป่วยจริง ทำให้แพทย์สามารถจำลองผลลัพธ์การผ่าตัดได้ล่วงหน้า ว่าถ้าเลือกผ่าตัดแต่ละแบบ เลือดจะไหลอย่างไร ความดันในหลอดเลือดจะเปลี่ยนหรือไม่ และหัวใจจะทำงานได้ดีขึ้นแค่ไหน ก่อนผ่าตัดจริง เพื่้อวางแผนได้แม่นยำขึ้น 

จากห้องทดลองสู่ผลลัพธ์จริงในการรักษาผู้ป่วย

เคสที่ถูกนำมาใช้จริงในงานวิจัยครั้งนี้ คือผู้ป่วยโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดซับซ้อน ซึ่งความท้าทายคือผู้ป่วยแต่ละราย จะมีโครงสร้างหัวใจและการไหลเวียนเลือดแตกต่างกันมาก ทำให้การผ่าตัดต้องวางแผนอย่างละเอียดและแม่นยำเป็นพิเศษซึ่งผลลัพธ์ที่ได้ถือว่าน่าประทับใจ เพราะการผ่าตัดประสบความสำเร็จเป็นครั้งแรกของประเทศไทย ผู้ป่วยปลอดภัย ฟื้นตัวได้ดี และระบบไหลเวียนเลือดหลังผ่าตัดก็ออกมาตรงกับที่แบบจำลองคอมพิวเตอร์คาดการณ์ไว้ 

โดยงานวิจัยชิ้นนี้ ได้รับการยอมรับและตีพิมพ์ในวารสารทางการแพทย์ระดับนานาชาติอย่าง Journal of Cardiothoracic Surgery ในหัวข้อวิจัย "The Utility of 4D Flow MRI and Computational Fluid Dynamics in Developing the Fontan Model Enhances Presurgical Planning and Ensures Better Outcomes. The First case report in Thailand" อีกด้วย

ความสำเร็จครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงการพัฒนาไปอีกขั้นของวงการแพทย์ไทย ที่นำเทคโนโลยีดิจิทัล และความรู้ด้านวิศวกรรมมาช่วยเพิ่มความแม่นยำและความปลอดภัยในการรักษาผู้ป่วยมากขึ้น