ช่วง 2–3 วันที่ผ่านมา คนที่ใช้ YouTube แบบไม่พรีเมียมจะเจอโฆษณาผู้ชายคนหนึ่ง อ้างตัวว่าเป็น “สมชาย แซ่ตั้ง” ผู้เชี่ยวชาญด้านการลงทุน ชวนให้เข้าร่วมระบบเทรดคริปโทฯ พร้อมการันตีว่าสามารถทำกำไรได้ง่าย แต่ความจริง ตัวตนดังกล่าวไม่มีอยู่จริง และคลิปนี้ถูกสร้างด้วยเทคโนโลยี Deepfake ที่ใช้ใบหน้าของผู้บริหารบริษัทชื่อดังในไทยมาตัดต่อ เพื่อหลอกให้คนเชื่อและกดลิงก์
ซึ่งก็ได้มีสำนักข่าวหลายแห่ง รวมถึงเว็บไซต์บริษัทของคนที่ถูกแอบอ้าง โพสต์เตือนประชาชนว่าหากเจอโฆษณาลักษณะนี้ อย่าคลิก อย่าให้ข้อมูล และกด Report ทันที หลายคนเลยตั้งคำถามว่าทำไม Google ถึงปล่อยให้โฆษณาที่แอบอ้างว่าเป็นผู้บริหารระดับ CEO อยู่บนแพลตฟอร์มของตัวเองได้ง่ายๆ
YouTube - Google มีระบบคัดกรองโฆษณาอย่างไร?
ทุกวันมีโฆษณาจากทั่วโลกส่งเข้าระบบจำนวนมหาศาล จึงไม่สามารถใช้คนตรวจทีละชิ้นได้ Google จึงใช้ AI เป็นตัวคัดกรองหลัก AI จะตรวจทั้งภาพ เสียง ข้อความ และลิงก์ปลายทางเพื่อประเมินความเสี่ยง หากไม่พบสิ่งผิดปกติ โฆษณาก็จะผ่านการอนุมัติและเริ่มแสดงให้ผู้ใช้เห็นได้ทันที
นอกจากนี้ เทคโนโลยี Deepfake ก็แนบเนียนขึ้นทุกวัน บวกกับการใช้คำเลี่ยงบาลี หรือทำโฆษณาให้ดูเหมือนข่าวหรือบทสัมภาษณ์จริง ระบบจึงตรวจจับยาก ซึ่งส่วนใหญ่จะถูกลบก็ต่อเมื่อมีคนจำนวนมากช่วยกันกด Report ซึ่งในปี 2024 แค่ปีเดียว Google ต้องลบโฆษณาที่ผิดกฎหรือเป็นอันตรายออกไปมากกว่า 5.1 พันล้านชิ้น และระงับไปกว่า 39 ล้านบัญชี แสดงให้เห็นว่ามีเนื้อหาไม่ปลอดภัยพยายามเข้าสู่ระบบอยู่ตลอด
ในเมื่อลบโฆษณาและปิดบัญชีไปขนาดนี้ ทำไมทุกวันนี้ถึงยังมีมาให้เห็น?
มิจฉาชีพสามารถเปิดบัญชีมายิงโฆษณาใหม่ได้ โดยใช้เซิร์ฟเวอร์และบัญชีจากหลายประเทศ พร้อมเทคนิคซ่อนตัวอย่าง VPN หรือ Proxy เพื่อเปลี่ยน IP และตำแหน่งที่มาอยู่ตลอดเพื่อเลี่ยงระบบตรวจจับ ซึ่งก็สอดคล้องกับที่ต้นทางคนยิงของโฆษณา สมชาย แซ่ตั้ง อยู่ไกลถึงประเทศคีร์กีซสถาน สะท้อนว่า ต่อให้แพลตฟอร์มจะมีระบบคัดกรองที่ซับซ้อนแค่ไหน ก็ไม่สามารถปิดกั้นได้ 100% เพราะฝั่งมิจฉาชีพก็หาวิธีหลบเลี่ยงตลอดเวลา
ดังนั้น ด่านป้องกันที่สำคัญที่สุดจึงยังคงเป็น “ตัวผู้ใช้เอง” หากเจอโฆษณาที่อ้างชื่อผู้บริหาร คนดัง หรือชวนลงทุนให้ผลตอบแทนสูงผิดปกติ ควรตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน อย่ากดลิงก์จากโฆษณา อย่าให้ข้อมูลส่วนตัว และอย่าโอนเงินเด็ดขาด เพราะเมื่อหลงเชื่อแล้ว ความเสียหายมักเกิดขึ้นรวดเร็วและตามเงินคืนได้ยาก
