
การแข่งขันพัฒนาเทคโนโลยี AI กำลังกลายเป็นประเด็นความมั่นคงครั้งใหม่ หลังสหรัฐฯ ได้เพิ่มมาตรการควบคุมการเข้าถึงชิปประมวลผลขั้นสูง จากกรณีที่ Megaspeed บริษัทผู้ให้บริการ Cloud Computing จากสิงคโปร์ ถูกสหรัฐฯ ตรวจสอบ หลังมีข้อสงสัยว่าอาจมีการส่งต่อกำลังประมวลผลจากชิป Nvidia ไปให้บริษัทจีน
ทำให้สหรัฐฯ ประกาศยกระดับควบคุมการส่งออกชิปประมวลผลขั้นสูง โดยกำหนดให้การส่งออกชิปไปยัง 5 ประเทศ ได้แก่ สิงคโปร์ ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย และบราซิล ต้องได้รับใบอนุญาตจากสำนักงาน BIS ของสหรัฐฯ ก่อน พร้อมกำหนดให้ Data Center ที่มีสำนักงานใหญ่อยู่ในจีน ต้องขอใบอนุญาตภายใน 90 วัน หากต้องการให้บริการต่อไป
เมื่อเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กลายเป็นพื้นที่เฝ้าระวัง และไทยอาจได้รับผลกระทบ
การที่กลุ่มประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เข้าไปอยู่ในกลุ่มที่ต้องขอใบอนุญาตส่งออกชิป ถือประเด็นใหญ่ เพราะช่วงหลายปีที่ผ่านมา ภูมิภาคนี้กำลังได้รับความสนใจจากบริษัทเทคโนโลยีที่ต้องการขยาย Data Center และโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI เพื่อรองรับความต้องการใช้กำลังประมวลผลที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
โดยข้อมูลจาก e-Conomy SEA 2025 ระบุว่า มาเลเซียมีแผนขยายกำลังรองรับ Data Center 2,415 MW เติบโต 350% ขณะที่ไทยอยู่ที่ 700 MW เติบโต 200% และอินโดนีเซีย 825 MW เติบโต 250% ทำให้เห็นว่าหลายประเทศกำลังเร่งลงทุนเพื่อแข่งขันเป็นศูนย์กลาง Data Center ของภูมิภาค
สำหรับไทย ผลกระทบที่ต้องจับตาคือการเข้าถึงชิปประมวลผลประสิทธิภาพสูง โดยเฉพาะ GPU ที่จำเป็นต่อการพัฒนา AI หากการนำเข้าต้องผ่านขั้นตอนขอใบอนุญาตเพิ่มเติม ก็อาจเพิ่มความไม่แน่นอนให้กับผู้ประกอบการที่กำลังขยายธุรกิจ
ภาพที่เกิดขึ้นจึงมีทั้งความเสี่ยงและโอกาส
แม้กระทรวงพาณิชย์ประเมินว่า ชิปที่ถูกควบคุมมีสัดส่วนเพียง 0.7% ของมูลค่าการนำเข้าชิปทั้งหมดของไทย แต่ผลกระทบอาจลามไปถึงการให้บริการประมวลผลข้อมูลและการลงทุนในธุรกิจ AI ด้วย
โดยสมาคม Data Center ของไทย (TDCA) ประเมินว่า ในช่วง 12–18 เดือนข้างหน้า จะมีการลงทุนเพิ่มกำลังประมวลผล GPU อีกประมาณ 300 MW มูลค่าราว 12,000–18,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยส่วนหนึ่งเป็นการลงทุนเพื่อรองรับลูกค้าจีน หากมาตรการใหม่ทำให้ไม่สามารถให้บริการลูกค้ากลุ่มนี้ได้ ก็อาจส่งผลให้ผู้ประกอบการต้องปรับแผนการลงทุนและหาลูกค้ากลุ่มอื่นมาทดแทน
แต่ BOI มองว่ามาตรการดังกล่าวไม่กระทบการลงทุนในไทยมากนัก เนื่องจากไม่ได้บังคับใช้กับไทยเพียงประเทศเดียว แต่ยังครอบคลุมคู่แข่งในอาเซียน อีกทั้งนักลงทุนรายใหญ่ในอุตสาหกรรมดิจิทัลของไทยส่วนใหญ่เป็นบริษัทสหรัฐฯ เช่น Google, Microsoft และ AWS ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับกฎระเบียบของสหรัฐฯ อยู่แล้ว
อีกทั้งในไทยยังมีการลงทุนในอุตสาหกรรม AI อย่างต่อเนื่อง โดยปัจจุบันมีมากกว่า 111 โครงการ มูลค่ารวมกว่า 35,300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็น 70% ของมูลค่าทั้งหมด ครอบคลุมตั้งแต่ Data Center และ Cloud Computing ไปจนถึงการผลิตและทดสอบเซมิคอนดักเตอร์
ประเด็นสำคัญจึงอยู่ที่ไทยจะปรับตัวยังไง เพื่อรักษาโอกาสในการดึงดูดการลงทุนท่ามกลางข้อจำกัดด้านการส่งออกชิปที่เข้มงวดขึ้น
เมื่อการเข้าถึงชิป AI มีผลต่อโอกาสในการแข่งขันของประเทศ
โจทย์สำคัญของไทยจึงไม่ใช่แค่การดึงดูดนักลงทุนให้เข้ามาสร้าง Data Center แต่ต้องสร้างความไว้วางใจ ให้กับทั้งผู้ลงทุนและประเทศคู่ค้า ว่าไทยมีระบบกำกับดูแลการใช้ชิปที่ชัดเจน และสามารถป้องกันการนำเทคโนโลยีไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ได้
เพราะเมื่อชิป AI กลายเป็นส่วนสำคัญของการแข่งขันระหว่างประเทศ ความสามารถในการสร้างความเชื่อมั่นและรักษาความสัมพันธ์กับประเทศผู้ผลิตเทคโนโลยีจึงมีผลต่อโอกาสในการเข้าถึงชิปและดึงดูดการลงทุน สำหรับไทย ความท้าทายจึงอยู่ที่การปฏิบัติตามข้อกำหนดของสหรัฐฯ ควบคู่กับการรักษาโอกาสในการนำเข้าชิป ดึงดูดการลงทุน และพัฒนาอุตสาหกรรม AI ให้เติบโตต่อไปได้


