ก้าวสู่ยุค "AI-First" Gartner เผย 6 เทรนด์ Data & Analytics ที่องค์กรต้องจับตาให้ทันภายในปี 2573

สรุปข้อมูลล่าสุดจาก Gartner ชี้ชัดว่าภายในปี พ.ศ. 2573 องค์กรธุรกิจกว่า 1 ใน 10 จะก้าวเข้าสู่การเป็นองค์กรที่ให้ความสำคัญกับ AI เป็นอันดับแรก หรือ "AI-First" อย่างเต็มตัว การปรับตัวครั้งนี้จะเป็นการนำเทคโนโลยีอย่าง AI Agents, Semantics และ D&A Platforms มาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันเหนือคู่แข่ง

คาร์ลี ไอดอยน์ รองประธานฝ่ายนักวิเคราะห์ของ Gartner ระบุว่า องค์กรที่กำลังเปลี่ยนผ่านสู่การทำงานแบบ AI-First หากไม่มีเป้าหมายร่วมกันที่ชัดเจน จะต้องเผชิญกับความยากลำบากในการเค้นศักยภาพของ AI ออกมาใช้ได้อย่างเต็มที่และสม่ำเสมอทั่วทั้งธุรกิจ

⚫️ 6 เทรนด์สำคัญด้าน D&A ที่องค์กรควรนำไปเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์

1. Sovereign AI ความมั่นคงด้าน AI กลายเป็นวาระแห่งชาติ

เมื่อ AI คือกุญแจสำคัญต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจ รัฐบาลและประเทศต่างๆ จึงเริ่มหันมา ควบคุมขีดความสามารถด้าน AI และระบบ D&A ให้อยู่ในระดับท้องถิ่น เพื่อลดการพึ่งพาต่างชาติ และยกระดับการใช้ AI ให้เป็นเครื่องมือสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน

2. Decision Governance เมื่อ AI Agent ต้องตัดสินใจแทนมนุษย์

ในปัจจุบัน AI Agents ได้รับมอบหมายให้ตัดสินใจและวางกลยุทธ์มากขึ้น แต่การปล่อยให้ตัดสินใจโดยไร้การกำกับดูแล อาจเพิ่มความเสี่ยงทางกฎหมายและส่งผลต่อชื่อเสียง ภาพลักษณ์กับองค์กรได้ องค์กรจึงต้องนำหลักธรรมาภิบาลมาประยุกต์ใช้ในการตัดสินใจ (Decision Governance) มาประยุกต์ใช้เข้ากับระบบประมวลผลการตัดสินใจอัจฉริยะ (Decision Intelligence) เพื่อให้ตรวจสอบ อธิบายได้ และตรงกับผลลัพธ์ที่องค์กรต้องการ

3. AI Governance Platforms เครื่องมือสำคัญขององค์กรยุค AI

กฎระเบียบข้อบังคับด้าน AI ที่ซับซ้อนขึ้นทั่วโลก ทำให้การรับรองมาตรฐานแบบเดิมจึงไม่เพียงพออีกต่อไป การนำ AI Governance Platforms มาใช้ตรวจสอบจากส่วนกลาง จะช่วยให้องค์กรปฏิบัติตามนโยบาย กฎหมาย และมาตรฐานอุตสาหกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ภายใต้หลักการใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ

4. Agentic Data Streaming ข้อมูลแบบเรียลไทม์คือหัวใจของ AI

การประมวลผลข้อมูลแบบชุดเดิมอาจจะไม่เพียงพอต่อไป ซึ่งต่างจากการใช้ Agentic Data Streaming

หรือการสตรีมข้อมูลที่รองรับเอเจนต์ ที่ช่วยให้การส่งมอบข้อมูลได้ไวขึ้น ส่งผลให้ AI Agents สามารถทำงานได้เร็วและแม่นยำมากขึ้น

ซึ่ง Gartner คาดว่า ภายในปี 2571 การใช้งาน Data Streaming เพื่อสนับสนุน Agentic AI จะเพิ่มขึ้นมากกว่า 60% จากเดิมที่มีการใช้งานต่ำกว่า 15% ในปี 2568 สะท้อนให้เห็นว่าองค์กรกำลังให้ความสำคัญกับข้อมูลแบบ Real-time มากขึ้น

5. Agentic Data Management ให้ AI เข้ามาช่วยบริหารข้อมูล

ผู้บริหาร D&A พบกับการจัดการข้อมูลที่ซับซ้อนมากขึ้นตามปริมาณข้อมูลที่เพิ่มขึ้น ทำให้การเตรียมข้อมูลให้ AI เป็นเรื่องที่ยุ่งยาก การใช้แนวคิด Agentic Data Management มาจัดการกับข้อมูล จะช่วยตรวจจับแพทเทิร์นและให้คำแนะนำ ทำให้สามารถทำงานได้คล่องตัว ยืดหยุ่น และเรียนรู้ด้วยตัวเองได้ดีขึ้น

6. GraphRAG ยกระดับความแม่นยำของ Generative AI

ระบบสืบค้นข้อมูลแบบ RAG (Retrieval-Augmented Generation) หรือแนวทางการสืบค้นข้อมูลเพื่อเสริมการสร้างคำตอบแบบเดิม ไม่สามารถรองรับการถามที่ซับซ้อนมากๆ ได้ จึงเกิดเทคนิค GraphRAG ที่ผสานกราฟความรู้ (Knowledge Graphs) เข้ากับโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLMs) ทำให้ระบบ AI ตีความบริบทและมอบผลลัพธ์ที่แม่นยำยิ่งขึ้นในงานที่ต้องการความน่าเชื่อถือสูง

โดยทาง Gartner ได้คาดการณ์ว่า ภายในปี พ.ศ. 2572 องค์กรธุรกิจราว 40% จะนำเทคนิค GraphRAG มาใช้เพื่อปรับปรุงความถูกต้องของข้อมูลในการตอบคำถาม และเพิ่มขีดความสามารถด้านการคิดหาเหตุผล ของ LLMs

⚫️ Data & Analytics จะเป็นตัวชี้วัดความสำเร็จขององค์กรยุค AI

ปัจจุบัน AI เป็นปัจจัยหลักของการตัดสินใจทางธุรกิจในทุกด้าน การปรับตัวสู่ AI-First จึงไม่ใช่แค่ตัวเลือก แต่เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อสร้างความได้เปรียบทางธุรกิจ ที่มี “ข้อมูล” เป็นหัวใจสำคัญในสมการนี้

การแข่งขันด้าน AI ในอนาคตจะไม่ได้วัดกันที่จำนวนโมเดลหรือเครื่องมือที่องค์กรนำมาใช้เพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่จะวัดกันที่คุณภาพของข้อมูล ความสามารถในการกำกับดูแล AI และการนำข้อมูลมาใช้สร้างการตัดสินใจได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ

ทั้ง 6 เทรนด์ที่ Gartner นำเสนอจึงสะท้อนว่า องค์กรที่ต้องการก้าวสู่การเป็น AI-First จำเป็นต้องลงทุนทั้งด้าน Data Infrastructure, AI Governance และ Data Management ควบคู่กัน เพื่อให้ AI สามารถสร้างคุณค่าทางธุรกิจได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว