
แม่น้ำที่ดูใสสะอาดไม่ได้หมายความว่าน้ำจะปลอดภัยเสมอไป เพราะสารปนเปื้อนบางชนิดอย่าง “สารหนู” ไม่สามารถมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ซึ่งกำลังเป็นปัญหาที่ประชาชนในจังหวัดเชียงรายต้องเผชิญ หลังตรวจพบสารหนูในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย
ข้อมูลจากสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (สคพ. 1) พบว่า ตัวอย่างน้ำจากแม่น้ำสายที่เก็บในเดือน ส.ค. 69 มีสารหนูสูงถึง 0.284 มิลลิกรัมต่อลิตร หรือประมาณ 28 เท่าของค่ามาตรฐานที่กำหนดไว้ไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร ทำให้เห็นว่าปัญหานี้ไม่ได้กระทบแค่คุณภาพน้ำยังส่งผลต่อความปลอดภัยของคนในพื้นที่ด้วย
สารหนูในแม่น้ำ กระทบชีวิตคนยังไง?
เมื่อแหล่งน้ำที่ใช้ในชีวิตประจำวันมีสารปนเปื้อน คนในพื้นที่ก็ได้รับผลกระทบมากขึ้น ทั้งการใช้น้ำเพื่ออุปโภคบริโภค การทำเกษตร ไปจนถึงการบริโภคสัตว์จากแม่น้ำ เพราะการได้รับสารหนูสะสมเป็นเวลานานยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพได้ ทำให้คนในพื้นที่ต้องหาแหล่งน้ำที่สะอาดมาใช้แทน ซึ่งอาจมีค่าใช้จ่ายที่สูงเพิ่มขึ้น
ปัญหานี้ทำให้การตรวจสอบคุณภาพน้ำเป็นเรื่องสำคัญ เพราะหากไม่รู้ว่าสารปนเปื้อนอยู่ตรงไหน ก็ยากที่จะเฝ้าระวังและป้องกันความเสี่ยงได้
ล่าสุด กระทรวง อว. ได้นำนวัตกรรม M-Sense ซึ่งพัฒนาโดยศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช. เข้ามาช่วยตรวจสอบคุณภาพน้ำในพื้นที่แม่สาย พร้อมส่งให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงรายนำไปใช้ตรวจสอบน้ำในพื้นที่
รู้จัก M-Sense นวัตกรรมไทยที่ช่วยตรวจจับโลหะหนักในน้ำ
M-Sense เป็นชุดตรวจโลหะหนักในน้ำ สามารถตรวจหาสารได้ 4 ชนิด ได้แก่ สารหนู ตะกั่ว แคดเมียม และปรอท โดยใช้เทคนิคทางเคมีไฟฟ้าในการตรวจวัด
วิธีใช้งานไม่ซับซ้อน เริ่มจากนำตัวอย่างน้ำมาผสมกับน้ำยาทดสอบ แล้วหยดลงบนแผ่นชิป ก่อนใช้เครื่องอ่านผลแบบพกพา ใช้เวลาเพียง 3–5 นาที และมีต้นทุนแค่ 60 บาทต่อครั้ง
จุดเด่นของ M-Sense คือเจ้าหน้าที่สามารถนำเครื่องมือไปตรวจคุณภาพน้ำได้ถึงพื้นที่ ทำให้รู้ผลเบื้องต้นได้ทันทีไม่ต้องรอผลจากห้องปฏิบัติเหมือนทุกครั้ง แต่ถ้าพบค่าผิดปกติ ก็ต้องส่งตัวอย่างไปตรวจซ้ำเพื่อยืนยันผลอีกครั้ง
เมื่อตรวจสอบสะดวกขึ้น ก็จะช่วยให้เจ้าหน้าที่ติดตามปัญหาได้อย่างต่อเนื่อง และเห็นความเปลี่ยนแปลงของน้ำในแต่ละจุด เพื่อวางแผนและระบุพื้นที่ที่ต้องเฝ้าระวังได้เร็วยิ่งขึ้น
เจอสารหนู แล้วจะทำให้สารพิษหายไปได้ยังไง?
แม้ M-Sense จะช่วยให้ตรวจพบสารปนเปื้อนได้รวดเร็วขึ้น แต่เครื่องมือนี้ทำได้เพียงตรวจวัด ไม่สามารถกำจัดสารหนูออกจากน้ำได้ การตรวจพบสารพิษจึงเป็นเพียงขั้นตอนแรกของการแก้ปัญหา
สิ่งที่ต้องทำต่อคือการบำบัดน้ำที่ปนเปื้อน จัดหาแหล่งน้ำสะอาดสำรองให้ประชาชน และจัดการตะกอนในแม่น้ำที่มีสารหนูปนเปื้อน ควบคู่กับการค้นหาต้นตอของสารพิษและควบคุมไม่ให้ไหลกลับลงสู่แหล่งน้ำอีกครั้ง
M-Sense จึงเป็นอีกหนึ่งนวัตกรรมฝีมือคนไทยที่นำเทคโนโลยีมาช่วยแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม ทำให้การตรวจสอบคุณภาพน้ำเข้าถึงพื้นที่ได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น พร้อมเป็นเครื่องมือสำคัญในการเฝ้าระวังและดูแลแหล่งน้ำของประเทศในอนาคต
แท็กที่เกี่ยวข้อง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง

จีนเตือนสหรัฐฯ จ่อใช้มาตรการตอบโต้ หลังสหรัฐฯ คุมเข้มการเข้าถึงชิป AI
จีนออกโรงเตือนสหรัฐฯ ว่าอาจใช้มาตรการตอบโต้กลับ หากเดินหน้าจำกัดการเข้าถึงชิป AI ขั้นสูงของบริษัทจีน โดยมองว่ามาตรการนี้อาจกระทบต่อผลประโยชน์ของประเทศและห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์ พร้อมเรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายหารือเพื่อหาทางออกร่วมกัน

จีนเตือนสหรัฐฯ จ่อใช้มาตรการตอบโต้ หลังสหรัฐฯ คุมเข้มการเข้าถึงชิป AI

รัฐเดินหน้าตรวจสารพิษแม่น้ำกก-แม่น้ำสาย 333 จุด! พร้อมแบ่งโซน “เขียว-เหลือง-แดง”
