ไม่ยืนยันตัวตน อดยิงแอด! มาตรการ “No ID, No Ads” สกัดโฆษณามิจฉาชีพ ใครต้องเตรียมตัวบ้าง?

ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ผู้ลงโฆษณาบนแพลตฟอร์มออนไลน์ที่เข้าเกณฑ์ต้องยืนยันตัวตนก่อนยิงแอด ตามมาตรการ “No ID, No Ads” หรือ “ไม่ยืนยันตัวตน ก็ยิงแอดไม่ได้” ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจใหญ่ ร้านค้าออนไลน์ หรือ SME

ทำไมรัฐต้องมี มาตรการ "No ID , No Ads" มาคุมโฆษณาออนไลน์

ทุกวันนี้ ธุรกิจใช้โฆษณาออนไลน์ขายของและหาลูกค้า แต่มิจฉาชีพก็ใช้ช่องทางเดียวกันนี้มาหลอกคน ทั้งแอดชวนลงทุนที่อ้างว่าได้ผลตอบแทนสูง แอดขายของที่ไม่มีอยู่จริง และแอดหลอกให้กดลิงก์เพื่อขโมยข้อมูลส่วนตัว

บางแอดยังแอบอ้างชื่อบริษัทที่มีอยู่จริง และทำออกมาดูน่าเชื่อถือ จนคนดูแยกได้ยากว่าเป็นโฆษณาจากธุรกิจนั้นจริง ๆ หรือเป็นมิจฉาชีพสวมรอยมา

ภาครัฐจึงกำหนดให้แพลตฟอร์มตรวจสอบว่าผู้ซื้อโฆษณาเป็นใคร พร้อมเก็บข้อมูลไว้ หากเกิดการหลอกลวง ก็จะมีข้อมูลให้ตรวจสอบย้อนหลังและติดตามผู้เกี่ยวข้องได้ง่ายขึ้น

ต้องยืนยันตัวตนยังไง และเก็บข้อมูลอะไรบ้าง

แพลตฟอร์มที่รับเงินค่าโฆษณาต้องตรวจสอบตัวตนผู้ลงโฆษณาก่อนเผยแพร่ โดยใช้เอกสารที่รัฐออกให้ควบคู่กับการเทียบใบหน้า หรือยืนยันผ่านระบบ Digital ID และต้องยืนยันใหม่ ถ้าหากการยืนยันครั้งล่าสุดผ่านไปเกิน 1 ปี

นอกจากนี้ ต้องเก็บชื่อ หลักฐานยืนยันตัวตน และช่องทางติดต่อของผู้ลงโฆษณา รวมถึงผู้ที่จ่ายค่าโฆษณาแทน ไว้อย่างน้อย 90 วันหลังโฆษณาสิ้นสุด

มาตรการนี้มีเป้าหมายให้การซื้อโฆษณาตรวจสอบที่มาได้ และทำให้มิจฉาชีพเข้ามาใช้โฆษณาออนไลน์หลอกคนได้ยากขึ้น

มาตรการนี้ครอบคลุมแพลตฟอร์มไหนบ้าง

แพลตฟอร์มออนไลน์ทุกแห่งที่เข้าเงื่อนไขตามประกาศ ต้องตรวจสอบตัวตนผู้ลงโฆษณา ไม่ว่าจะเป็น Facebook, TikTok หรือแพลตฟอร์มอื่น ๆ โดยแต่ละแห่งเลือกวิธียืนยันตัวตนให้เหมาะกับระบบของตัวเองได้ แต่ต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด

ข้อกำหนดนี้ใช้กับผู้ลงโฆษณาทั้งในไทยและต่างประเทศ หากโฆษณาเข้าถึงคนไทยผ่านแพลตฟอร์ม
ที่อยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ โดยผู้ลงโฆษณาต่างชาติสามารถใช้เอกสารที่หน่วยงานรัฐของประเทศตัวเองออกให้ เพื่อยืนยันตัวตนได้ตามเงื่อนไข โดยไม่ต้องเดินทางมาประเทศไทย

ใครบ้างที่ต้องเตรียมตัว

เมื่อข้อกำหนดใหม่เริ่มใช้ คนทำธุรกิจและคนทำงานด้านโฆษณาก็อาจต้องปรับตัวตามไปด้วย โดยเฉพาะ 3 กลุ่มหลักที่ควรเตรียมพร้อมตั้งแต่ตอนนี้

1. เจ้าของธุรกิจและ SME

เริ่มจากตรวจสอบบัญชีโฆษณาที่ใช้อยู่ แล้วเตรียมข้อมูลหรือเอกสารยืนยันตัวตนตามที่แพลตฟอร์มกำหนด พร้อมติดตามประกาศจากแพลตฟอร์มเป็นระยะ เพื่อให้รู้ว่าต้องทำอะไรและดำเนินการเมื่อไร

2. นักการตลาดและเอเจนซี

ส่วนคนที่ดูแลโฆษณาให้ลูกค้า ก็ควรตรวจสอบว่าบัญชีของลูกค้าพร้อมยืนยันตัวตนหรือยัง โดยเฉพาะเอเจนซีที่ยิงแอดแทนลูกค้า ควรประสานกันให้ชัดว่าใครต้องเตรียมข้อมูลและใครต้องดำเนินการ เพื่อให้แคมเปญเดินต่อได้โดยไม่สะดุด

3. แพลตฟอร์มออนไลน์

ขณะเดียวกัน แพลตฟอร์มก็ต้องเตรียมระบบตรวจสอบตัวตนให้ใช้งานง่ายและปลอดภัย พร้อมอธิบายขั้นตอนให้ชัดเจน เพื่อให้ผู้ประกอบการทำตามได้โดยไม่ยุ่งยากเกินจำเป็น

เพราะสำหรับธุรกิจขนาดเล็ก การเตรียมเอกสารเพิ่มหรือใช้เวลาทำตามขั้นตอนใหม่ ล้วนมีต้นทุน หากระบบใช้งานยากหรือตรวจสอบล่าช้า ก็อาจทำให้โฆษณาสะดุด และเสียโอกาสในการขายตามไปด้วย

ยืนยันตัวตนแล้ว จะหยุดมิจฉาชีพได้จริงไหม

การยืนยันตัวตนอาจหยุดมิจฉาชีพไม่ได้ทั้งหมด แต่ก็ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการช่วยคัดกรองผู้ที่เข้ามาซื้อโฆษณาหลอกคนได้ยากขึ้น และถ้าเกิดปัญหา ก็มีข้อมูลให้ตรวจสอบย้อนหลังได้

แต่เชื่อว่าเหล่ามิจฉาชีพก็อาจหาทางเลี่ยงในการ ใช้ข้อมูลปลอม สวมรอยเป็นคนอื่น หรือเปิดบัญชีใหม่ เพราะฉะนั้น แค่รู้ว่าใครเป็นคนลงโฆษณาก็ยังไม่พอ แต่ต้องดูด้วยว่าเนื้อหาที่ลงนั้นกำลังหลอกคนอยู่หรือเปล่า

นี่เลยเป็นโจทย์ใหญ่ของแพลตฟอร์มที่ต้องตรวจจับโฆษณาหลอกลวง รีบระงับโฆษณาหรือบัญชีที่ทำผิด และป้องกันไม่ให้กลับมาหลอกซ้ำ

ขณะเดียวกัน ธุรกิจก็ต้องรับผิดชอบต่อสิ่งที่โฆษณา ภาครัฐต้องบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง ส่วนผู้ใช้งานก็ควรรู้เท่าทันกลโกง เพราะโลกออนไลน์จะปลอดภัยขึ้นได้ ก็ต้องอาศัยทุกฝ่ายช่วยกันดูแล

และสุดท้ายก็คงต้องติดตามกันต่อว่า มาตรการยืนยันตัวตนนี้ จะช่วยลดโฆษณาหลอกลวง และทำให้คนตกเป็นเหยื่อน้อยลงได้แค่ไหน