สวทช. ปูพรมขอนแก่นโมเดล หนุนใช้ “ชุดตรวจคัดกรองโรคไต”

โรคไตเรื้อรัง เป็นปัญหาทางด้านสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย และจังหวัดขอนแก่นมีผู้ป่วยโรคไตปีละกว่า 30,000 ราย จากการค้นหา และคัดกรองในกลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูงเพียงร้อยละ 50 ซึ่งหากมีการค้นหามากขึ้นก็มีโอกาสพบผู้ป่วยโรคไตมากขึ้นด้วยเช่นกัน

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยสวทช. ร่วมกับศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น และ อบจ. ขอนแก่น ได้ลงนามความร่วมมือโครงการสำคัญด้านสาธารณสุข โดยการนำ นวัตกรรมชุดตรวจคัดกรองโรคไต และภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน มาใช้ส่งเสริมการบริหารจัดการสุขภาพในจังหวัดขอนแก่น โดยมีเป้าหมายครอบคลุมการอบรมบุคลากรทางการแพทย์ และเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทั้ง 248 แห่งในจังหวัด เพื่อให้เกิดการคัดกรองอย่างเต็มศักยภาพ

เป็นการปูทางสร้าง “ขอนแก่นโมเดล” ขับเคลื่อนการคัดกรองโรคไตแบบเชิงรุก ลดจำนวนผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในไทย ลดช่องโหว่ของการเข้าไม่ถึงการตรวจคัดกรองโรคไตได้ตั้งแต่ระยะต้นของประชาชน ด้วยค่าใช้จ่ายในการตรวจที่ค่อนข้างสูง รวมถึงหน่วยงานด้านสาธารณสุขที่ให้บริการตรวจยังมีไม่เพียงพอ เพราะต้องเป็นสถานพยาบาลขนาดใหญ่ที่มีความพร้อมด้านอุปกรณ์ทางการแพทย์ และด้านเทคนิคการแพทย์ในการดำเนินการตรวจในห้องปฏิบัติการ

วิธีใช้และหลักการทำงานของชุดตรวจ

ชุดตรวจคัดกรองโรคไตนี้เป็นการต่อยอดจากผลงานวิจัย 'AL-Strip' เป็นชุดตรวจ Rapid Test ที่ประชาชนทั่วไปสามารถใช้ตรวจคัดกรองโรคได้ด้วยตัวเอง และทราบผลได้ภายใน 5 นาที แค่หยดปัสสาวะลงในอุปกรณ์แล้วอ่านผลจากแถบสีที่ปรากฏ ที่คล้ายกับการใช้ชุดตรวจโควิด-19

หลักการทำงานของชุดตรวจคืออาศัยการวิเคราะห์สารในปัสสาวะที่บ่งชี้โรค ซึ่งหากพบค่าที่เกินกำหนดชุดตรวจจะแสดงแถบสี 1 ขีด บ่งบอกถึงความเสี่ยงสูงต่อการเป็นโรคไต โดยผู้ที่ได้ผลดังกล่าวควรเข้ารับการตรวจโดยละเอียดที่สถานพยาบาล เพื่อให้แพทย์วินิจัยความผิดปกติของร่างกายเพิ่มเติม เพราะหากผู้ป่วยตรวจพบความผิดปกติในช่วงระยะเริ่มต้น จะทำให้มีโอกาสเข้ารับรักษาได้เร็วขึ้น

ปัจจุบันเทคโนโลยีนี้ได้ถ่ายทอดให้กับผู้ประกอบการไทย 3 ราย ได้แก่ บริษัทอินโนซุส จำกัด บริษัทเมดไบโอซิน จำกัด และ บริษัทไฮไลฟ์ เฮลท์ จำกัด รวมถึงยังส่งมอบชุดตรวจให้กับพันธมิตรต่างๆ เช่น โครงการ CKDNET มหาวิทยาลัยขอนแก่น และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 7 ขอนแก่น

โดยความร่วมมือนี้จะช่วยเพิ่มการเข้าถึงการตรวจคัดกรอง และลดช่องโหว่ในระบบสาธารณสุขได้ดีขึ้น ที่เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการ “ค้นหา คัดกรอง ป้องกัน ชะลอไตเสื่อม” เพื่อลดอัตราการเกิดโรคไต พร้อมสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับโรคไตให้กับประชาชน และส่งเสริมการดูแลรักษาสุขภาพร่างกายอย่างจริงจัง ไปจนถึงการร่วมมือกันของหน่วยงานที่เกี่ยวขข้อง ที่เป็นสิ่งสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ได้อย่างยั่งยืน