ภัยไซเบอร์กระทบเศรษฐกิจไทยแค่ไหน เมื่อเกือบทุกธุรกิจ ต้องพึ่งพาระบบดิจิทัล?

ทุกวันนี้เราเห็นข่าวการโจมตีทางไซเบอร์เกิดขึ้นแทบทุกวัน และความรุนแรงก็เพิ่มขึ้นตามความเปลี่ยนแปลงของโลก ทั้งความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ที่ทำให้หลายประเทศใช้ไซเบอร์เป็นเครื่องมือกดดันฝ่ายตรงข้าม

บวกกับความก้าวหน้าของ AI ยังช่วยให้การสร้างมัลแวร์และกลโกงออนไลน์ทำได้เร็ว แนบเนียน และต้นทุนต่ำลง เมื่อระบบดิจิทัลเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันมากขึ้น ภัยไซเบอร์จึงมีโอกาสสร้างความเสียหายได้ไกลกว่าโลกออนไลน์

แม้จะดูไกลตัว แต่ประเด็นนี้เกี่ยวข้องกับไทยมากกว่าที่คิด เพราะตอนนี้โครงสร้างเศรษฐกิจไทยกำลังพึ่งพาระบบดิจิทัลแทบจะทุกระดับ ตั้งแต่ธนาคาร โรงงาน การขนส่ง ระบบชำระเงิน ไปจนถึงบริการภาครัฐ 

ไทยกับความเสี่ยงไซเบอร์ เมื่อการโจมตี “อาจกระทบเศรษฐกิจทั้งระบบ”

ข้อมูลจาก OECD ปี 69 ชี้ว่า ไทย สิงคโปร์ และฟิลิปปินส์ มีสัดส่วนการแจ้งเหตุโจมตีทางไซเบอร์สูงสุดในกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออกและอาเซียน โดยมีสัดส่วนเท่ากันที่ 10%

และถ้ามาดูเฉพาะที่ไทย ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) ชี้ว่าไทยถูกโจมตีทางไซเบอร์เพิ่มขึ้นจากราว 2,000 ครั้งในปี 66 เป็นมากกว่า 3,000 ครั้งในปี 69 เฉลี่ยเดือนละ 363 ครั้ง หรือ วันละ 12 ครั้ง

แต่ที่น่ากังวลคือมีการประเมินว่า ความเสียหายจากภัยไซเบอร์อาจส่งผลให้ GDP ของไทยลดลงได้ถึง 0.32–2.3%

โดนโจมตีไซเบอร์ จะทำให้ GDP ประเทศลดลงได้ยังไง?

ลองนึกง่ายๆว่า ถ้าโรงงานแห่งหนึ่งถูกโจมตีจนระบบการผลิตหยุดทำงาน โรงงานก็อาจส่งสินค้าให้ลูกค้าไม่ได้ ขนส่งไม่มีสินค้ามาส่ง ร้านค้าก็อาจไม่มีสินค้าไว้จำหน่าย ขณะเดียวกัน ธุรกิจยังต้องเสียเงินเพื่อกู้คืนระบบและกลับมาเปิดดำเนินงานอีกครั้ง

และเมื่อเกิดขึ้นกับหลายธุรกิจ ความเสียหายก็จะส่งต่อกันเป็นทอดๆ ทั้งรายได้ที่หายไป ต้นทุนที่เพิ่มขึ้น และการจ้างงานที่อาจได้รับผลกระทบ จนสุดท้ายมูลค่าการผลิตและการค้าของประเทศก็ลดลง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ GDP ได้รับผลกระทบตามไปด้วย

ความเสี่ยงนี้กระจายตัวอยู่ในอุตสาหกรรมหลัก ที่ถือเป็นเส้นเลือดใหญ่ของประเทศ ได้แก่ ภาคการเงินและธนาคาร ภาคพลังงานและสาธารณูปโภค ภาคสาธารณสุข ภาคการผลิต ภาคการขนส่งและโลจิสติกส์

อุตสาหกรรมเหล่านี้มีมูลค่าทางเศรษฐกิจรวมกันถึง 12.74 ล้านล้านบาท แน่นอนว่าถ้าระบบใดระบบหนึ่งถูกโจมตีจนไม่สามารถให้บริการได้ ผลกระทบอาจลุกลามไปธุรกิจอื่นที่เชื่อมโยงกันทั้ง Supply Chain โดยเฉพาะภาคการผลิตและการส่งออก ที่ต้องพึ่งพาระบบดิจิทัลในการดำเนินงาน 

ความขัดข้องเพียงจุดเดียวจึงอาจทำให้การผลิตและการส่งมอบสินค้าสะดุด กระทบต่อไปถึงคู่ค้าและตลาดต่างประเทศ จนสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจเป็นวงกว้าง

ยิ่งภัยไซเบอร์ซับซ้อนขึ้น ต้องพร้อมรับมือทั้งก่อนและหลังถูกโจมตี

ภัยไซเบอร์ที่อาจสร้างความเสียหายต่อความมั่นคงและเศรษฐกิจของประเทศ ต้องใช้การรับมือที่เชื่อมโยงกันทั้งระบบ ทั้งหน่วยงานความมั่นคง ภาครัฐด้านเศรษฐกิจ และภาคเอกชน เพื่อพัฒนาระบบเฝ้าระวัง แจ้งเตือน และตอบสนองต่อเหตุโจมตีร่วมกัน 

เพราะหากแต่ละหน่วยงานต่างป้องกันเฉพาะเครือข่ายของตนเอง ช่องโหว่ในส่วนหนึ่งก็อาจกลายเป็นความเสี่ยงที่ลุกลามไปยังภาคส่วนอื่นได้

นอกจากนี้ ก็ต้องลงทุนพัฒนาระบบดิจิทัลให้ปลอดภัยมากขึ้น ยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยไซเบอร์ให้ธุรกิจ SMEs และเร่งพัฒนาบุคลากรด้านนี้ให้เพียงพอ เพราะหากแต่ละหน่วยงานต่างป้องกันเฉพาะเครือข่ายของตนเอง ช่องโหว่ในส่วนหนึ่งก็อาจกลายเป็นความเสี่ยงที่ลุกลามไปยังภาคส่วนอื่นได้

เพราะความสามารถในการป้องกันและฟื้นตัวจากภัยไซเบอร์ ล้วนมีส่วนสำคัญต่อความต่อเนื่องของธุรกิจ เสถียรภาพทางเศรษฐกิจ และความเชื่อมั่นของนักลงทุนในระยะยาว