เครื่องบินมีปัญหาเพียงหนึ่งลำ ทำไมต้องเรียกคืน 6,000 ลำ?

Airbus A320 เครื่องบินที่มีให้บริการมากกว่า 11,300 ลำทั่วโลก พึ่งกลายเป็นข่าวใหญ่ เมื่อเที่ยวบิน JetBlue เกิดอาการโน้มเครื่องลงกะทันหันกลางอากาศ

เหตุเกิดจาก ELAC (Elevator Aileron Computer) ระบบคอมพิวเตอร์ของเครื่องบินที่ควบคุม หัวเครื่องขึ้น-ลง (pitch) และ ปีกเอียงซ้าย-ขวา (roll) ทำให้เครื่องบิน บินนิ่งและเสถียร แม้เจอสภาพอากาศเลวร้าย

ซึ่งวันดังกล่าว ELAC เซนเซอร์ตรวจจับผิดพลาดจากรังสีสุริยะรุนแรงผิดปกติทำให้ระบบเข้าสู่โหมดที่ป้องกันไม่เต็มที่ จนเกิดอาการโน้มเครื่องลงกะทันหัน ทำให้ผู้โดยสารบาดเจ็บ 10 ราย

แล้วเราก็ได้เห็นโดมิโนของผลกระทบที่ขยายไปทั่วโลก

Airbus ตัดสินใจเรียกคืนเครื่องบินในรุ่น A320 กว่า 6,000 ลำ ซึ่งเป็นจำนวนมากกว่าครึ่งของทั้งหมด

โดยรีเซ็ตซอฟเเวร์ ในระบบควบคุมมุมกดและเชิดของจมูกเครื่องบิน ไปใช้เวอร์ชันก่อนหน้า และในเครื่องรุ่นเก่าต้องเปลี่ยนชิ้นส่วนบางรายการก่อนจะกลับมาบินรับผู้โดยสารได้ ซึ่งใช้เวลา 2-3 ชั่วโมงต่อเครื่อง

แต่สำหรับเครื่องรุ่นเก่าหรือที่มีฮาร์ดแวร์เซนเซอร์ที่เสี่ยง จำเป็นต้องเปลี่ยนชิ้นส่วน ทำให้บางเครื่องกลับมาบินได้ช้ากว่าเครื่องอื่น

ทำให้หลายสายการบินต้องยกเลิก หรือเลื่อนเที่ยวบินหลายร้อยเที่ยว อย่าง Jetstar ในออสเตรเลียยกเลิกถึง 90 เที่ยวบิน และ ANA ในญี่ปุ่นยกเลิกกว่า 65 เที่ยว

หลายสายการบินต้องยกเลิกหรือเลื่อนเที่ยวบินหลายร้อยเที่ยว ทำให้ผู้โดยสารบางส่วนต้องปรับแผนกะทันหัน ส่วนสายการบินก็ต้องรับมือกับการอัปเดตซอฟต์แวร์ เปลี่ยนชิ้นส่วนฮาร์ดแวร์ และปรับตารางบิน ส่งผลให้รายได้จากตั๋วโดยสารและบริการสนามบินบางส่วนได้รับผลกระทบ

สำหรับ Airbus เองก็ได้รับผลกระทบไม่น้อย เพราะหลังเกิดเหตุการณ์ขึ้น หุ้นร่วงกว่า 10% เพราะนักลงทุนกังวลเรื่องต้นทุนซ่อมบำรุงและการส่งมอบเครื่องบินล่าช้า

เหตุการณ์นี้ชี้ว่าสายการบิน ไม่ปล่อยผ่านปัญหา ให้ความสำคัญด้านความปลอดภัยของผู้โดยสารอย่างมาก เมื่อเจอสัญญาณอันตราย ก็รีบแก้ไขซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์ให้เครื่องบินกลับมาใช้งานได้อย่างปลอดภัย

และยังย้ำเตือนว่า “ข้อผิดพลาดเล็กนิดเดียว” ของระบบหนึ่งตัว สามารถลุกลามจนกลายเป็นโดมิโนที่ส่งผลต่อหลายส่วน ทั้งผู้โดยสาร สายการบิน และเศรษฐกิจที่ชะงัก

นี่จึงไม่ใช่แค่เรื่องของเครื่องบินเท่านั้น แต่ยังสะท้อนแนวว่าในโลกที่ทุกอย่างพึ่งพาระบบเดียวมากเกินไป ที่แม้จะมั่นใจในระบบแค่ไหน ก็ควรเตรียม “แผนสำรอง” ไว้เสมอ เพื่อให้สามารถกลับมาบริการได้เร็วที่สุด

เพราะสุดท้ายแล้ว ระบบอาจพลาดได้ แต่แผนสำรองนี่แหละที่ช่วยไม่ให้เรื่องเล็กๆ กลายเป็นวิกฤตใหญ่ได้อีกครั้งในอนาคต

ติดตามทุกความเคลื่อนไหวของเทคโนโลยี ที่จะพัฒนาและยกระดับประเทศไทยให้ก้าวไปข้างหน้าได้ที่ Tech Movement