“ThaiLLM” จุดเริ่มต้น AI สัญชาติไทย เสริมอธิปไตยทางเทคโนโลยีประเทศ

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ร่วมกับ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และภาคีเครือข่าย เปิดตัว ThaiLLM โมเดล AI ภาษาไทยที่พัฒนาขึ้นเพื่อวางรากฐานโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI ของประเทศ

ซึ่งมีเป้าหมายสำคัญคือ ทำให้ไทยมี AI ที่เข้าใจภาษา บริบท และวิธีสื่อสารของคนไทยได้ดีขึ้น พร้อมนำร่องการใช้งานจริงในด้านสุขภาพ โดยเป็นสาขาที่ต้องอาศัยความเข้าใจเชิงลึกของภาษาและบริบทไทย

ThaiLLM ไม่ได้ถูกพัฒนาเพื่อแข่งกับโมเดล AI ระดับโลก

แต่ต้องการสร้าง โครงสร้างพื้นฐานด้าน AI ของประเทศ ตั้งแต่ข้อมูลภาษาไทยคุณภาพสูง โมเดลที่เข้าใจบริบทไทย แพลตฟอร์มสำหรับทดลองใช้งาน ไปจนถึงการพัฒนาบุคลากรด้าน AI เพื่อให้ไทยมีทางเลือก ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีต่างชาติ และกำหนดทิศทางการพัฒนา AI ได้ด้วยตนเอง

โครงการเกิดขึ้นจากการร่วมผลักดันของภาคีเครือข่ายระดับประเทศ

โดยความร่วมมือนี้นำโดย กระทรวงดีอี โดย BDI, กระทรวง อว. โดย สวทช., NECTEC , VISTEC, AIEAT, AIAT รวมถึงผู้เชี่ยวชาญจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยมหิดล โดยได้รับทุนสนับสนุนจากกองทุนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ที่ร่วมกันวางรากฐานระบบนิเวศ AI ของประเทศ โดยมุ่งขยายผลสู่การใช้งานจริงในภาคเศรษฐกิจ ควบคู่ไปกับการวางกรอบธรรมาภิบาลและการใช้งาน AI อย่างปลอดภัย

นอกจากนี้ ในด้านเทคนิค ThaiLLM มีการพัฒนา Foundation Model ขนาด 8B และ 30B แบบ open license และ open-weight เพื่อให้นักพัฒนาดาวน์โหลดไปต่อยอดเป็นโมเดลเฉพาะทางได้ โดยใช้ข้อมูลสาธารณะ และข้อมูลจากความร่วมมือทั้งภาครัฐและเอกชน เช่น ข้อมูลกฎหมาย งานวิจัย และข่าวสารในบริบทไทย

ขณะเดียวกัน โครงการยังทดลองนำ ThaiLLM ไปต่อยอดด้านการแพทย์ เช่น โมเดลเฉพาะทาง
และแชทบอทช่วยคัดกรองอาการพร้อมให้คำแนะนำเบื้องต้น รวมถึงเชื่อมโยงกับ Ecosystem นักพัฒนาไทย เช่น PathummaLLM, THaLLE, Typhoon และ OpenThaiGPT เพื่อทดลองพัฒนาโมเดลภาษาไทยในหลายบริบท

อีกหนึ่งส่วนสำคัญคือ ThaiLLM Playground แพลตฟอร์มที่เปิดให้ใช้งานทั้งแบบ API สำหรับนักพัฒนา และ Chat Sandbox สำหรับทดลองสนทนา โดยมีผู้สนใจเข้ามาทดลองใช้งานแล้วกว่า 8,000 ราย ตั้งแต่ช่วงต้นปี 2569

อีกทั้งด้าน กระทรวง อว. ยังสนับสนุน “เครื่อง LANTA ซูเปอร์คอมพิวเตอร์” ของ NECTEC สวทช. สำหรับฝึกโมเดลภายในประเทศ ซึ่งช่วยลดต้นทุนเมื่อเทียบกับการใช้คลาวด์ต่างชาติ และยังรักษาความปลอดภัยของข้อมูลสำคัญไม่ให้ถูกส่งออกไปประมวลผลนอกประเทศได้

พร้อมพัฒนาด้านบุคลากร ผ่านโครงการที่จัดอบรมแล้ว 4 หลักสูตร ครอบคลุมตั้งแต่ระดับเริ่มต้น นักพัฒนา วิศวกร AI ผู้เชี่ยวชาญ ไปจนถึงนักวิจัย โดยมีผู้เข้าร่วมอบรมแล้วกว่า 700 คน เพื่อสร้างกำลังคนสำหรับขับเคลื่อน AI ไทยในระยะยาว

ThaiLLM จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้าง AI Sovereignty หรือความสามารถของไทยในการพัฒนา ควบคุม และใช้ประโยชน์จาก AI ได้ด้วยตัวเอง บนฐานข้อมูลภาษาไทยที่มีคุณภาพ เข้าใจบริบทประเทศ ที่สามารถต่อยอดสู่เศรษฐกิจดิจิทัลได้อย่างยั่งยืน