พลาสติกละลายน้ำได้ ! ทางออกปัญหามลพิษจากขยะ

ขยะพลาสติกกำลังกลายเป็นปัญหามลพิษที่รุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากปริมาณที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในแต่ละปี ทั่วโลกมีขยะจากพลาสติกมากถึง 57 ล้านตัน ปัญหาคือ พลาสติกหลายชนิดต้องใช้เวลาย่อยสลายนานถึง 20–500 ปี และแม้จะกำจัดด้วยการเผา ก็ยังปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งส่งผลต่อภาวะโลกร้อน

จะดีแค่ไหน หากพลาสติกสามารถย่อยสลายได้ในไม่กี่ชั่วโมง?

ทีมวิจัยจาก RIKEN Center for Emergent Matter Science (CEMS) และมหาวิทยาลัยโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ได้พัฒนาพลาสติกชนิดใหม่ที่ไม่เป็นพิษ ไม่ติดไฟ ไม่ปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ และละลายในน้ำทะเลได้ในไม่กี่ชั่วโมง โดยผลิตจากโมโนเมอร์ ไอออนิก 2 ชนิด อย่าง โซเดียมเฮกซาเมตาฟอสเฟต ที่เป็นสารเติมแต่งอาหารที่ใช้ทั่วไป และไอออนของกัวนิดิเนียม ที่ช่วยให้พลาสติกมีโครงสร้างแข็งแรงแต่ยังคงความยืดหยุ่นได้

พลาสติกชนิดนี้ใช้งานได้แข็งแรง และหากมีการเคลือบผิวเพิ่มเติมก็จะใช้งานได้เหมือนกับพลาสติกทั่วไป ซึ่งจะสลายได้ง่ายเมื่อเจอกับเกลือ โดยสารจุลินทรีย์ที่อยู่ในพลาสติกชนิดใหม่นี้จะสามารถย่อยสลายต่อได้ แบบไม่ก่อให้เกิดไมโครพลาสติก ที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม

โดยได้มีการทดลองนำพลาสติกชนิดใหม่นี้ไปแช่ในน้ำเกลือ พบว่าสามารถละลายหายไปได้ใน 1 ชั่วโมงเท่านั้น ส่วนการย่อยสลายในดิน พลาสติกจะสลายได้ภายในประมาณ 10 วัน เพราะในดินมักมีเกลือปะปนอยู่แล้ว และยังปล่อยฟอสฟอรัสและไนโตรเจน ที่เป็นสารอาหารในปุ๋ยได้อีกด้วย ซึ่งจะลดปริมาณขยะสะสมที่เพิ่มมากขึ้น และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากวิธีการกำจัดแบบเดิม อย่างการเผาหรือฝังกลบ

ปัจจุบันทีมวิจัยกำลังพัฒนาพลาสติกนี้เพิ่มเติม และหากสำเร็จแบบสมบูรณ์ อาจกลายเป็นทางเลือกใหม่ของบรรจุภัณฑ์ทั่วโลก ที่ช่วยลดทั้งปริมาณขยะและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระยะยาวได้