เหตุโจมตีไทยในชายแดนผิดต่ออนุสัญญาเจนีวา

เหตุการณ์โจมตีของกัมพูชา ที่สร้างความเสียหายแก่โรงพยาบาล ที่พักอาศัยของประชาชนคนไทย ใน จ.สุรินทร์ และ จ.ศรีสะเกษ การกระทำเหล่านี้นับเป็นสิ่งที่ผิดต่อสนธิสัญญาด้านกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศอย่าง “อนุสัญญาเจนีวา” (Geneva Conventions) โดยเฉพาะในฉบับที่ 1 และในฉบับที่ 4

อนุสัญญาฉบับที่ 1 ว่าด้วยผู้บาดเจ็บ และป่วยในกองทัพในสนามรบ ระบุไว้ในข้อ 19 ว่า สถานที่ประจำและหน่วยทางการแพทย์เคลื่อนที่ของบริการทางการแพทย์นั้น ห้ามมิให้ทำการโจมตีเลยไม่ว่าในพฤติการณ์ใด ๆ ก็ตาม แต่จะต้องได้รับความเคารพและความคุ้มครองจากภาคีคู่พิพาทเสมอไป

อนุสัญญาฉบับที่ 4 เกี่ยวกับการคุ้มครองบุคคลพลเรือนในเวลาสงคราม ระบุไว้ในข้อ 18 ว่าโรงพยาบาลฝ่ายพลเรือนที่ได้จัดตั้งขึ้นเพื่อดูแลรักษาผู้บาดเจ็บ และป่วยไข้ ผู้ทุพพลภาพ และสตรีที่คลอดบุตรนั้น ห้ามมิให้ใช้เป็นจุดแห่งการโจมตีไม่ว่าในพฤติการณ์ใด ๆ แต่จะต้องได้รับความคุ้มครองจากภาคีคู่พิพาทตลอดไป

ซึ่งการโจมตีสถานพยาบาลถือเป็นการละเมิดข้อตกลงในอนุสัญญาเจนีวาอย่างชัดเจน ซึ่งการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศเช่นนี้ จัดเป็นการละเมิดอย่างร้ายแรง และทำให้ประเทศกัมพูชาอาจตกอยู่ในสถานะ “Grave Breaches” หรือ “การจงใจกระทำการที่สร้างรอยร้าวฝังใจผู้คน”

ที่นำไปสู่การดำเนินคดีอาญาระหว่างประเทศต่อผู้ที่รับผิดชอบ โดยเฉพาะในฐาน “ความผิดอาชญากรรมสงคราม” หรืออาจนำไปสู่มาตรการคว่ำบาตรจากประชาคมโลก และส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ทำให้เกิดความตึงเครียดและความไม่ไว้วางใจ ซึ่งอาจเป็นอุปสรรคต่อการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยสันติวิธีในระยะยาว

อนุสัญญาเจนีวา จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพราะข้อตกลงนี้ช่วยลดความสูญเสียที่จะเกิดขึ้นกับพลเรือนผู้บริสุทธิ์ อีกทั้งยังเป็นการธำรงไว้ซึ่งศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ของเพื่อนร่วมโลกในยามวิกฤต การปฏิบัติตามกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศไม่ใช่เพียงแค่หน้าที่ แต่เป็นสัญญาณของความรับผิดชอบและความเห็นอกเห็นใจ เพื่อให้มั่นใจว่าแม้ในสถานการณ์ที่เลวร้ายที่สุด ศักดิ์ศรีของมนุษย์จะไม่ถูกทำลายลงไปพร้อมกับความขัดแย้ง