ซอฟต์แวร์ในรถ กลายเป็นภัยความมั่นคง? สหรัฐฯ กันระบบจากจีนออกจากรถยนต์

17 มี.ค. 69 นี้ สหรัฐฯ จะเริ่มบังคับใช้กฎใหม่ โดยให้บริษัทรถยนต์ที่ขายในสหรัฐฯ ต้องยืนยันว่า ซอฟต์แวร์ทั้งหมดในระบบเชื่อมต่อ ไม่มีโค้ดจากจีน ซึ่งเป็นการตอบสนองต่อความเสี่ยงด้านความมั่นคงไซเบอร์และข้อมูลของกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ

โดยเน้นควบคุมระบบสื่อสารและระบบอัจฉริยะของรถยนต์ ที่ว่า Vehicle Connectivity System (VCS) และ Automated Driving Systems (ADS) ครอบคลุมซอฟต์แวร์ที่ทำให้รถสามารถเชื่อมต่อกับโลกภายนอกได้ 

แค่ระบบในรถ จะส่งผลต่อความมั่นคงของชาติได้?

ปัจจุบัน รถยนต์เป็นเหมือนศูนย์ข้อมูลเคลื่อนที่ หลายคนอาจจะคิดว่าเวอร์ แต่ลองนึกดูดีๆ มันมีทั้งกล้องรอบคัน, ไมโครโฟน, GPS,  เซนเซอร์ , ระบบ AI, ระบบคลาวด์ ไปจนถึง ระบบขับขี่อัตโนมัติ ที่ต้องรับและประมวลผลข้อมูลจำนวนมากจากกล้อง เรดาร์ และเซนเซอร์ต่าง ๆ ภายในรถ

รถหนึ่งคันสามารถเก็บข้อมูลได้มากกว่าสมาร์ตโฟนหลายเครื่องรวมกัน ตั้งแต่ตำแหน่งที่เราไป เสียงในรถ ไปจนถึงพฤติกรรมการขับขี่ ซึ่งหลายระบบที่พูดมา ล้วนพัฒนาขึ้นหรือนำเข้าจากจีน

สหรัฐฯ ให้เหตุผลว่ามันอาจกลายเป็นช่องโหว่ด้านความปลอดภัย เพราะสามารถถูกใช้เข้าถึงข้อมูลสำคัญของผู้ใช้ และโครงสร้างระบบภายในประเทศได้ เพราะผู้ที่สามารถเข้าถึงซอฟต์แวร์หรือฮาร์ดแวร์เหล่านี้ อาจเข้าถึงข้อมูลเกี่ยวกับผู้ใช้ หรือสั่งควบคุมการทำงานของรถ จากระยะไกลได้ง่ายๆ

หากระบบนั้นอยู่ภายใต้อิทธิพลหรือการกำกับดูแลของรัฐบาลต่างชาติที่สหรัฐฯ มองว่าเป็นคู่แข่งทางยุทธศาสตร์

งานหินสำหรับบริษัทผู้ผลิต?

การจะยืนยันว่ารถไม่มีซอฟต์แวร์จากจีนเลยไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะรถยนต์สมัยใหม่ใช้ซอฟต์แวร์และชิ้นส่วนจากผู้ผลิตจำนวนมากในหลายประเทศ 

โดยเฉพาะระบบเชื่อมต่อและระบบช่วยขับขี่ ที่มักเอาโปรแกรมย่อยจากหลายแหล่งมารวมกัน จึงต้องไล่ตรวจสอบทั้งซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์ตั้งแต่ต้นทางของซัพพลายเชน ซึ่งเป็นกระบวนการที่กินทั้งเวลา และงบประมาณจำนวนมาก และยังต้องจัดทำเอกสารรับรองต่อรัฐบาลสหรัฐฯ เพื่อแสดงรายละเอียดซอฟต์แวร์ทุกส่วน ก่อนจะนำรถเข้ามาขายหรือวางจำหน่ายในประเทศ 

นอกจากนี้ซัพพลายเออร์หลายราย โดยเฉพาะในประเทศจีน ก็ไม่อยากเปิดเผยซอร์สโค้ดของระบบในรถ เพราะซอฟต์แวร์เหล่านี้ถือเป็นทรัพย์สินทางปัญญาที่มีมูลค่าสูง และเป็นหัวใจของการแข่งขัน ทั้งระบบควบคุม ระบบสื่อสาร และการประมวลผลต่าง ๆ ล้วนใช้เวลาพัฒนานาน 

บริษัทจึงกังวลว่าหากเปิดโค้ดให้คนนอกตรวจสอบ อาจเท่ากับการเปิดเผยสูตรลับให้คู่แข่ง หรือเปิดช่องให้ผู้ไม่หวังดีนำข้อมูลไปใช้ในทางที่กระทบต่อธุรกิจของตัวเองได้ 

มาตรการนี้เป็นส่วนหนึ่งของความตึงเครียดทางเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐฯ กับจีน ที่ ก่อนหน้านี้ สหรัฐฯ ใช้มาตรการจำกัดจีนผ่านการควบคุมการส่งออกชิปและเทคโนโลยี AI ขั้นสูง เพื่อลดความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์ของจีน โดยคาดว่าจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ผลิตรถยนต์ ซัพพลายเออร์ซอฟต์แวร์ และห่วงโซ่อุตสาหกรรมยานยนต์ทั่วโลก