ครูใช้ AI ทำสื่อการสอน นักเรียนไม่ยอม ขอเงินคืน!

เรื่องราวเกิดขึ้นที่ มหาวิทยาลัยนอร์ทอีสเทิร์น ประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อ Ella Stapleton นักศึกษาที่เรียนรายวิชาพฤติกรรมองค์การ (Organizational Behavior) สังเกตพบความผิดปกติในเอกสารประกอบการเรียน อย่าง ประโยคบางประโยคดูไม่เหมือนภาษามนุษย์เขียน เช่น “expand on all areas. Be more detailed and specific” และยังเจอว่าภาพประกอบในเอกสารก็มีลักษณะแปลก เช่น มีแขนขาเกินมา หรือมีคำที่สะกดผิดบ่อยครั้ง เหมือนใช้ AI เจนมาให้ไม่มีผิด

สิ่งที่ทำให้เกิดประเด็นคือ รายวิชานี้ มีกฎชัดเจนว่า "ห้ามนักศึกษาใช้ AI" แต่อาจารย์กลับใช้ AI ทำสื่อการสอนซะเอง เรื่องนี้ทำให้ Ella ไม่พอใจอย่างหนัก และตัดสินใจ ยื่นร้องเรียนต่อคณะบริหารธุรกิจ โดยเรียกร้องให้คืนค่าเรียนของรายวิชานี้มูลค่ากว่า 8,000 ดอลลาร์ หรือราว 260,000 บาท

แต่คำร้องถูกปฏิเสธเพียงหนึ่งวันหลังเธอจบการศึกษา โดยอาจารย์เจ้าของรายวิชาก็ให้สัมภาษณ์ผ่าน The New York Times ว่า มีการใช้ ChatGPT จริง “เพื่อปรับแต่งเอกสารบางส่วนเท่านั้น” ไม่ได้มีเจตนาอื่น และยืนยันว่าจะใช้ AI อย่างระมัดระวังมากขึ้นในอนาคต

เหตุการณ์นี้สะท้อนถึงความเชื่อมั่นระหว่างผู้สอน และผู้เรียนได้อย่างชัดเจน ซึ่งที่จริงปัญหาของการใช้ AI ในระบบการศึกษามีมาสักระยะแล้ว มีปัญหาเกิดขึ้นใหม่หลายรูปแบบมาเรื่อยๆ

สาเหตุก็อาจเกิดจากขอบเขต หรือเงื่อนไขในการบังคับใช้ AI ที่ไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน กลายเป็นใครอยากใช้แบบไหนก็ใช้ ยึดตามความสะดวก ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องผิด เพราะการห้ามให้ใช้งานเลยอาจดูปิดกั้นจนเกินไป เพียงแต่ควรถูกนำมาใช้ในทางที่ถูก บนกติกาที่ชัดเจน

ซึ่งในไทยเองตอนนี้ก็มีมหาวิทยาลัยที่เริ่มมีการทำหนังสือประกาศใช้ AI อย่างชัดเจน ยกตัวอย่างของทางมหาวิทยาลัยมหิดล โดยประกาศเป็น GenAI Mahidol Policy หรือ นโยบายการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์แบบเจเนอเรทีฟ (Generative Artificial Intelligence) อย่างมีจริยธรรม และมีความรับผิดชอบในมหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2568

เพื่อเป็นกรอบแนวทาง และวิธีปฏิบัติให้บุคลากรและนักศึกษาของมหาวิทยาลัยฯ ในการใช้ Generative AI ในกิจกรรมการเรียนการสอน งานวิจัย งานบริการทางวิชาการ การบริการทางการสุขภาพ การ บริการสังคม และงานสนับสนุนอื่น ๆ อย่างสร้างสรรค์และเหมาะสม

ฉะนั้น หากสถานศึกษาควรมีกรอบการใช้งานไปในทิศทางเดียวกัน ตามความเหมาะสมของบริบทในแต่ละประเทศ รวมถึงต้องสร้างการตระหนักถึงผลเสียจากการที่พึ่งพา AI มากเกินไป จะช่วยทำให้การใช้งานยังมีประสิทธิภาพที่ดีต่อไปได้ในอนาคต