ถ้าอิหร่านตัดเน็ต ไทยจะได้รับผลกระทบอะไรบ้าง? และธุรกิจควรมีแผนรับมือยังไง

ช่วงที่ผ่านมา ความตึงเครียดในตะวันออกกลางไม่ได้ส่งผลแค่เรื่องพลังงานหรือน้ำมันเท่านั้น แต่เริ่มกระทบมาถึงอีกโครงสร้างสำคัญของโลกอย่าง “อินเทอร์เน็ต”

เพราะใต้ทะเลบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ไม่ได้เป็นเพียงเส้นทางขนส่งพลังงาน แต่ยังเป็นที่ตั้งของ “สายเคเบิลใยแก้วใต้ทะเล” ซึ่งเปรียบเสมือนเส้นเลือดหลักของอินเทอร์เน็ต ที่เชื่อมต่อข้อมูลจากทั่วโลกเข้าด้วยกัน

“โครงสร้างอินเทอร์เน็ต” เปราะบางกว่าที่คิด

หากมองให้ลึกลงไป โครงสร้างอินเทอร์เน็ตโลกไม่ได้กระจายตัว อย่างที่หลายคนคิด จริงๆแล้วใช้ “เส้นทางหลักเพียงไม่กี่จุด” โดยเฉพาะบริเวณทะเลแดงและ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นทางผ่านของสายเคเบิลจำนวนมาก ที่รองรับการรับส่งข้อมูลระหว่างเอเชีย ยุโรป และแอฟริกา

หรือพูดง่าย ๆ คือ หากจุดนี้เกิดปัญหา ในช่วงที่ยังมีความขัดแย้งเกี่ยวข้องกับอิหร่าน ความเสี่ยงก็จะยิ่งสูงขึ้น ไม่ว่าจะเป็นอุบัติเหตุทางทหาร การโจมตี หรือแม้แต่ทุ่นระเบิดใต้น้ำ

และที่น่ากังวลที่สุดคือ ถ้าเกิดความเสียหายขึ้นจริง การจะเข้าไปซ่อมในพื้นที่ที่ยังมีความขัดแย้งก็คงทำได้ยาก จึงอาจทำให้ปัญหายืดเยื้อกว่าที่คิด

ถ้าสายเคเบิลโดนตัดจริงๆ จะเกิดอะไรขึ้น?

หากเกิดการโจมตีสายเคเบิลใต้น้ำในจุดสำคัญอย่างช่องแคบฮอร์มุซ อินเทอร์เน็ตอาจไม่ได้ล่มทั้งโลกทันที แต่จะเกิดอาการ “หน่วง” พร้อมกันในหลายพื้นที่

เริ่มจากสิ่งใกล้ตัว เช่น เว็บไซต์ต่างประเทศโหลดช้าลง การประชุมออนไลน์สะดุด รวมถึงการใช้ Cloud และ SaaS ที่เริ่มไม่เสถียร

ต่อมาคือระบบการเงินที่ต้องใช้การเชื่อมต่อแบบเรียลไทม์ ธุรกรรมระหว่างประเทศอาจล่าช้า และแม้ความหน่วงเพียงเล็กน้อย ก็อาจทำให้ตลาดผันผวนได้

เพราะเส้นทางส่งข้อมูลอาจถูกจำกัด ทำให้ต้องวิ่งอ้อมมากขึ้น ส่งผลให้ทั้งความเร็วและเสถียรภาพลดลง ท้ายที่สุด ซัพพลายเชนดิจิทัล เช่น ERP โลจิสติกส์ หรือ API ที่เชื่อมต่างประเทศ อาจสะดุดหรือใช้งานไม่ได้ชั่วคราว

ถ้าตัดแล้ว ไทยจะได้รับผลกระทบแค่ไหน?

สำหรับประเทศไทย อาจยังไม่กระทบทันทีในชีวิตประจำวัน เพราะสิ่งที่เราใช้บ่อย ๆ อย่างเล่นโซเชียล หรือการโอนเงินในประเทศ ซึ่งใช้ CDN หรือ Server ที่อยู่ใกล้ๆ อย่างไทย หรือสิงคโปร์

ซึ่งก็ไม่ได้ล่มทันที แต่จะเริ่มรู้สึกว่าเว็บต่างประเทศหรือบางบริการช้าลง โดยเฉพาะสิ่งที่ต้องเชื่อมกับยุโรปหรืออเมริกา

เหตุการณ์นี้ยังไม่เคยเกิดขึ้น แต่ธุรกิจต้องมีแผนรับมือ

แม้สถานการณ์รุนแรงแบบนี้ จะยังไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน แต่มันคือความเสี่ยงแบบ “โอกาสเกิดน้อย แต่ถ้าเกิดแล้วกระทบหนัก” เลยทำให้องค์กรในไทยเริ่มต้องคิดจริงจังแล้วว่า จะรับมือยังไงดี จะเน้นเก็บทุกอย่างไว้ในประเทศให้พึ่งตัวเองได้มากขึ้น หรือจะเลือกกระจายความเสี่ยง ใช้หลายระบบแบบ Multi-Cloud ไปเลย

ฝั่งที่เลือก “เก็บทุกอย่างไว้ในประเทศ” ก็คือ การย้ายระบบและข้อมูลสำคัญมาไว้ในไทย เช่น ใช้ Cloud ที่มี Data Center อยู่ในประเทศ เพื่อให้ระบบยังทำงานได้ แม้การเชื่อมต่อกับต่างประเทศจะมีปัญหา

รวมถึงควรสำรองข้อมูลไว้หลายจุดในประเทศ เพื่อให้ระบบยังเดินต่อได้ ถ้าเกิดปัญหากับบางพื้นที่ ก็สามารถสลับระบบได้ทันที

อีกเรื่องที่สำคัญคือ การออกแบบบางระบบให้ทำงานได้แบบ “ไม่ต้องพึ่งต่างประเทศ” โดยเฉพาะระบบภายในองค์กร หรือบริการหลักที่ต้องใช้งานต่อเนื่อง และที่สำคัญคือ ต้องมีการ “ซ้อม” เพื่อให้ทีมรับมือได้จริงเมื่อเกิดเหตุ

สรุปง่าย ๆ ก็คือ ถึงโลกภายนอกเกิดปัญหา แต่ระบบสำคัญก็ยังสามารถทำงานต่อได้ เพราะทุกอย่างถูกวางและควบคุมได้จากในประเทศไทย