ไทยกระทบแค่ไหนหลังถูกสหรัฐฯ สงสัยว่า “ลักลอบขนส่งชิป” ให้จีน?

ข่าวร้อนไม่กี่วันทำเอาเขย่าวงการเทคฯไทย หลัง Reuters ออกมาบอกว่ามีบริษัทไทยแห่งหนึ่งเป็นทางผ่านในการส่ง GPU ของ NVIDIA ไปยัง Alibaba เพื่อหลบเลี่ยงการแบนของรัฐบาลสหรัฐฯ

ย้อนเหตุผลที่สหรัฐฯต้องคุมเข้มซื้อ-ขายชิป

ก่อนหน้านี้สหรัฐฯ เคยออกมาตรการควบคุมการส่งออกชิป AI ระดับสูงไปจีน เพราะกังวลว่าชิปเหล่านี้จะถูกใช้ในด้านที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงหรือการทหาร Reuters รายงานว่า สหรัฐฯ เริ่มแบนการส่งออกชิป Nvidia ระดับสูงไปจีนตั้งแต่ปี 2022 ด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง ก่อนจะมีการอนุมัติขายชิป H200 ภายใต้เงื่อนไขบางอย่างในปี 2026

ทำไมถึงเป็นเรื่องนี้ถึงถูกจับตา?

แน่นอนว่าเรื่องนี้ถูกเปิดเผยโดยสำนักข่าวระดับโลก และเป็นประเด็นที่ดันไปเกี่ยวกับประเทศมหาอำนาจ แปลว่า ‘ไทยกำลังถูกทั่วโลกจับตาอย่างใกล้ชิด’ ซึ่งจะกระทบกับภาพลักษณ์ของประเทศโดยเฉพาะด้านการลงทุนอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี

ก่อนหน้านี้ไทยเองถูกเล็งเป็นที่หมายการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน ประเด็นนี้อาจทำให้ต่างชาติมีข้อกังขาด้านความน่าเชื่อถือของระบบกำกับดูแล และการตรวจสอบซัพพลายเชนของไทย ที่อาจถูกตั้งคำถามตามมา

ไทยกระทบแค่ไหนกับเรื่องนี้

1. บริษัทไทยที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้า GPU, เซิร์ฟเวอร์ AI หรือบริการคลาวด์ อาจถูกตรวจสอบเข้มขึ้น โดยเฉพาะข้อมูลลูกค้าปลายทาง การติดตั้งจริง และการส่งต่อสินค้า เพราะ BIS ระบุชัดว่า ข้อจำกัดสามารถพิจารณาจากบุคคล องค์กร ที่อยู่ปลายทาง หรือการใช้งานปลายทางของสินค้าที่อยู่ภายใต้ EAR ได้

2. ถ้าสอบสวนพบหลักฐานว่ามีการฝ่าฝืนจริง จะเสี่ยงหนักขึ้น จนอาจถูกจำกัดการเข้าถึงเทคโนโลยีสหรัฐฯ เช่น การถูกเพิ่มเข้าในบัญชีควบคุมของ BIS โดย Entity List คือรายชื่อบุคคลหรือองค์กรที่สหรัฐฯ เห็นว่าเกี่ยวข้อง หรือมีความเสี่ยงกับกิจกรรมที่ขัดต่อความมั่นคงหรือผลประโยชน์ด้านนโยบายต่างประเทศของสหรัฐฯ

3. หากองค์กรไหนที่ถูกขึ้น Entity List การส่งออก ส่งออกต่อ หรือโอนย้ายสินค้าที่อยู่ภายใต้ EAR ไปยังองค์กรนั้น ต้องขอใบอนุญาตจาก BISF โดยหลายกรณีนโยบายการอนุมัติใบอนุญาตอาจเป็นการปฏิเสธ ซึ่งอาจทำให้การเข้าถึงฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ หรือเทคโนโลยีที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสหรัฐฯ ยากขึ้น

4. กระทบด้านการลงทุนจากความไม่แน่นอน ในกลุ่มบริการ Cloud, Data Center และโครงสร้างพื้นฐาน AI ในไทย เพราะนักลงทุน และพาร์ทเนอร์ต่างชาติอาจรอดูท่าทีของสหรัฐฯ ก่อนตัดสินใจขยายการลงทุนหรือร่วมมือในโครงการที่เกี่ยวข้องกับชิป AI ระดับสูง

ไทยควรรับมืออย่างไรให้กระทบน้อยที่สุด?

ไทยอาจต้องให้ควรร่วมมือกับการสืบสวนอย่างเต็มที่ หากมีการร้องขอข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และมุ่งปฏิบัติตามกฎหมายควบคุมการส่งออกและการส่งออกต่ออย่างเคร่งครัด รวมถึงต้องมีการสื่อสารที่ชัดเจนต่อสาธารณะ เพราะประเด็นนี้ยังอยู่ในชั้นข้อกล่าวหาและการสอบสวน ซึ่งยังไม่มีข้อสรุปว่าบริษัทไทยทำผิดจริงหรือไม่ เพื่อลดแรงกดดัน และสร้างคืนความเชื่อมั่นจากพาร์ทเนอร์ต่างชาติได้มากขึ้น