
สังคม
เหลือจะเชื่อ! เมื่อ AI พลิกวิธีสืบสวน ช่วยตามรอยงานศิลปะที่ถูกขโมยไปนานกว่า 20 ปี
30 ตุลาคม 2569
เมื่อผลงานศิลปะที่ถูกขโมยไปนานหลายสิบปี การตามหาและทวงคืนก็ไม่ใช่เรื่องง่าย ยิ่งถ้าภาพถูกดัดแปลงเพื่อปกปิดที่มาของภาพ ก็ยิ่งยากต่อการตรวจสอบยิ่งยากเข้าไปอีก แต่ใครจะไปคิดว่า AI จะสืบคดีนี้ได้
เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในอิตาลี เมื่อตำรวจใช้ระบบ AI ชื่อว่า “S.W.O.A.D.S.” ช่วยตามหาภาพวาดที่ถูกขโมยไปจากโบสถ์ตั้งแต่ปี 2004 ก่อนจะพบภาพดังกล่าวในงานแสดงของเก่าในปี 2024 หรือ 20 ปีหลังจากที่ภาพหายไป
เรื่องนี้ทำให้เห็นว่า AI สามารถช่วยเจ้าหน้าที่สืบสวนค้นหาและตรวจสอบรายละเอียดจากข้อมูลจำนวนมากได้อย่างรวดเร็ว โดยไม่ต้องไล่ตรวจสอบด้วยตัวเอง
รู้จัก S.W.O.A.D.S. ระบบ AI ตามหางานศิลปะที่ถูกขโมย หายไปกว่า 20 ปี ก็ยังตามเจอ
เมื่อก่อนตำรวจอิตาลีต้องค้นหางานศิลปะที่ถูกขโมยด้วยการตรวจสอบภาพตามร้านของเก่า งานประมูล หรือบนออนไลน์ แล้วนำมาเปรียบเทียบกับฐานข้อมูลทีละรายการ ซึ่งใช้เวลานานและมีโอกาสพลาดรายละเอียดบางส่วนได้
ปัญหานี้ทำให้เกิดการพัฒนา S.W.O.A.D.S. (Stolen Works of Art Detection System) ในปี 2020 และเริ่มใช้งานจริงในเดือน พ.ย. 2023 โดยนำมาช่วยค้นหาและเปรียบเทียบภาพที่พบจากเว็บไซต์และแหล่งข้อมูลออนไลน์กับภาพในฐานข้อมูลของตำรวจ
ซึ่งตัวระบบสามารถวิเคราะห์ลักษณะภาพ อย่าง เฉดสีและเค้าโครง เพื่อค้นหาผลงานที่คล้ายกัน แม้บางส่วนจะถูกตัดออก ดัดแปลง หรือมีคุณภาพของภาพแตกต่างจากต้นฉบับก็ตาม
AI จึงช่วยคัดกรองภาพจำนวนมากและค้นหาภาพที่มีลักษณะคล้ายกับผลงานที่ถูกขโมย เพื่อให้ตำรวจนำไปตรวจสอบต่อได้ แต่การพบภาพที่คล้ายกันไม่ได้หมายความว่าจะเป็นผลงานชิ้นเดียวกันเสมอไป จึงต้องตรวจสอบหลักฐานเพิ่มเติมก่อนยืนยันว่าเป็นภาพที่ถูกขโมยจริง
AI จะช่วยตามหางานศิลปะได้จริง?
ภาพวาดนักบุญอักเนส (Saint Agnese) จากศตวรรษที่ 17 ซึ่งถูกขโมยจากโบสถ์ Virgo Potens ในเมือง Sulmona ประเทศอิตาลี เมื่อปี 2004 ได้ถูกดัดแปลง โดยลูกแกะและกิ่งปาล์มในภาพต้นฉบับถูกเปลี่ยนแปลงหรือลบออก ทำให้ภาพมีรายละเอียดแตกต่างไปจากเดิม
ในเดือน ต.ค 2024 ตำรวจพบภาพที่ตรงกับผลงานระหว่างตรวจสอบงานแสดงของเก่าที่เมืองปาร์มา โดย S.W.O.A.D.S. ช่วยชี้เบาะแสจากความคล้ายคลึงของภาพ ก่อนตรวจสอบเพิ่มเติมและส่งภาพคืนให้โบสถ์เมื่อวันที่ 20 พ.ค 2025 เพื่อเตรียมบูรณะและนำกลับไปจัดแสดงอีกครั้ง
ชี้ให้เห็นว่า AI สามารถเข้ามาช่วยงานสืบสวนได้ โดยเฉพาะการค้นหาและเปรียบเทียบภาพจำนวนมากที่มนุษย์อาจตรวจสอบได้ไม่ทั่วถึง หากมีฐานข้อมูลที่เหมาะสมและมีผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบผลลัพธ์ เทคโนโลยีนี้ก็อาจช่วยเพิ่มโอกาสในการติดตามงานศิลปะที่สูญหายกลับคืนมาได้มากขึ้น
ซึ่งหากได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง AI ก็อาจเข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการติดตามผลงานศิลปะที่สูญหาย และสนับสนุนการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมได้มากขึ้นในอนาคต
แท็กที่เกี่ยวข้อง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง

รู้จัก Dead Internet Theory สิ่งที่เห็นบนอินเทอร์เน็ต อาจไม่ได้สร้างจากมนุษย์
“Dead Internet Theory” หรือทฤษฎีอินเทอร์เน็ตได้ตายไปแล้ว เป็นแนวคิดที่เชื่อว่าอินเทอร์เน็ตส่วนใหญ่ในปัจจุบันเต็มไปด้วยบัญชีบอต (Bot Account) และระบบอัตโนมัติที่สร้างเนื้อหา โพสต์ข้อความ รวมถึงโต้ตอบกันเอง จนมนุษย์อาจกลายเป็นแค่ผู้รับสื่อที่ระบบเหล่านี้ผลิตขึ้นมาเท่านั้น


