เลิกจับเสือมือเปล่า! ทุน Data Center แห่เข้าไทย แต่รัฐต้องรื้อเกณฑ์คุม หลังพบปัญหาจองสิทธิ์ไฟฟ้า

ตอนนี้ไทยกำลังกลายเป็นหนึ่งในจุดหมายสำคัญของบริษัทเทคโนโลยีระดับโลก ที่เข้ามาลงทุนสร้าง Data Center และพัฒนาระบบคลาวด์ หลังยอดขอรับส่งเสริมการลงทุนผ่านบีโอไอในไตรมาสแรกปี 69 ทะลุถึง 1 ล้านล้านบาท ซึ่งกว่า 873,741 ล้านบาท หรือมากกว่าครึ่ง เป็นการลงทุนในธุรกิจ Data Center และคลาวด์เซอร์วิส รวม 48 โครงการ จากนักลงทุนหลักอย่างสิงคโปร์ ญี่ปุ่น สหราชอาณาจักร และมาเลเซีย 

แม้ตัวเลขการลงทุนที่เพิ่มขึ้น จะสะท้อนว่านักลงทุนต่างชาติ มีความเชื่อมั่นต่อไทย แต่การลงทุนมหาศาลที่กำลังเข้ามาก็ถือเป็นความท้าทายครั้งใหญ่ของภาครัฐ ที่ต้องเร่งบริหารทรัพยากรให้เพียงพอและมีประสิทธิภาพ เพื่อรองรับการเติบโต และป้องกันปัญหาในระยะยาว

⚫เมื่อทรัพยากรเริ่มกลายเป็นข้อจำกัด?

อย่างที่รู้กันดีว่าธุรกิจ Data Center ใช้ทรัพยากรจำนวนมาก โดยเฉพาะไฟฟ้าและน้ำสำหรับระบบทำความเย็น แต่ที่ผ่านมา การอนุมัติโครงการยังขาดการวางแผนร่วมกัน ทำให้เกิดช่องโหว่ที่บางรายยื่นขออนุมัติโครงการไว้เพื่อจองสิทธิใช้ไฟฟ้า ทั้งที่ยังไม่ได้ลงทุนจริง ก่อนนำสิทธินั้นไปขายต่อให้ผู้ลงทุนรายอื่น คล้ายการจองรถแล้วขายใบจองต่อ 

ทำให้ผู้ลงทุนรายอื่นอาจเข้าถึงไฟฟ้าได้ยากขึ้น และภาครัฐก็ต้องวางแผนเตรียมกำลังผลิตไฟฟ้าเผื่อไว้ ทั้งที่ยังไม่รู้ว่าโครงการเหล่านั้นจะเกิดขึ้นจริงหรือไม่

เพื่อรับมือกับความท้าทายนี้ ภาครัฐจึงเตรียมปรับยุทธศาสตร์ส่งเสริมการลงทุน Data Center ใหม่ จากเดิมที่เน้นปริมาณการลงทุน มาเป็นการให้ความสำคัญกับคุณภาพของการลงทุน โดยใช้มาตรการกำกับดูแล 4 ด้าน เพื่อคัดกรองโครงการและนักลงทุนที่มีความพร้อมจริง

• มาตรการด้านไฟฟ้าและพลังงาน ภาครัฐจะกำหนดให้ Data Center ที่ใช้ไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงฟอสซิล ต้องจ่ายค่าไฟสูงกว่าอัตราปกติ พร้อมกำหนดให้ผู้ลงทุนวางหนังสือค้ำประกัน Bank Guarantee หากได้รับอนุมัติแล้วไม่ลงทุนจริง จะถูกยึดหลักประกันทันที นอกจากนี้ ยังจัดทำ Power Map เพื่อกระจายพื้นที่ใช้ไฟฟ้าไม่ให้กระจุกตัว และทบทวนเงื่อนไขของ 16 โครงการที่ได้รับอนุมัติแล้วแต่ยังไม่เริ่มก่อสร้าง

• มาตรการด้านการบริหารจัดการน้ำ เพราะ Data Center ต้องใช้น้ำจำนวนมากในการระบายความร้อน นักลงทุนจึงต้องยื่นแผนบริหารจัดการน้ำที่ชัดเจนและรัดกุมตั้งแต่ขั้นตอนการขอรับการส่งเสริมการลงทุน

• มาตรการด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน เพิ่มความเข้มงวดในการประเมินผลกระทบของโครงการต่อพื้นที่โดยรอบ ทั้งเรื่อง เสียงรบกวนและผลกระทบต่อชุมชน โดยใช้มาตรฐานในระดับเดียวกับการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม หรือ EIA

• การยกระดับมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ กำหนดให้โครงการต้องสร้างประโยชน์ให้เศรษฐกิจไทยอย่างเป็นรูปธรรม เช่น ถ่ายทอดเทคโนโลยี และร่วมพัฒนาทักษะบุคลากรไทยผ่านโครงการฝึกอบรมวิศวกรไทย (Skill Bridge)

เพราะการที่ไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับความสนใจจากนักลงทุน ยิ่งทำให้การวางกติกาและการบริหารจัดการต้องรัดกุมมากขึ้น โดยเฉพาะอุตสาหกรรม Data Center ที่ใช้ทั้งไฟฟ้าและน้ำในปริมาณมาก หากไทยสามารถวางระบบกำกับดูแลให้เหมาะสมและบริหารทรัพยากรได้อย่างสมดุล การลงทุนเหล่านี้ก็จะไม่เป็นเพียงเม็ดเงินจากต่างชาติ แต่ยังเป็นโอกาสในการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่เข้ามายกระดับเศรษฐกิจไทยในระยะยาว