สหรัฐฯ สั่งตรวจสอบ DoorDash หลังพบว่าใช้โมเดล AI จากจีน

ผู้ก่อตั้ง DoorDash โพสต์บน X เล่าถึงประสบการณ์ที่บริษัทได้ลองใช้ AI สัญชาติจีนอย่าง Kimi K2.6 โดยพบว่าทำงานได้ดีและราคาถูกกว่าที่เคยใช้ ซึ่งฟังดูเป็นเรื่องปกติที่บริษัทเทคโนโลยีทำกันทั่วไป

แต่หลังจากนั้น สภาคองเกรสสหรัฐฯ ได้ส่งหนังสือถึง DoorDash เพื่อขอข้อมูลเกี่ยวกับการใช้โมเดล AI ที่พัฒนาในประเทศจีน หลังเกิดข้อกังวลว่าบริษัทเทคโนโลยีสหรัฐฯ อาจนำ AI จากจีนมาใช้งาน ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านความมั่นคงและความเป็นส่วนตัวของข้อมูลผู้ใช้งาน

🇨🇳 AI จีนตอบโจทย์เรื่อง "ต้นทุนและประสิทธิภาพ"

โมเดล AI ของจีนได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ ในหมู่บริษัทอเมริกันที่ต้องการประหยัดต้นทุน เพราะนอกจากจะทำงานได้ดีแล้ว ยังมีราคาถูกกว่าเมื่อเทียบกับโมเดลของสหรัฐฯ เอง

ในมุมของคนทำธุรกิจ การเลือกใช้เครื่องมือที่ทำงานดีและราคาถูกกว่า ก็เป็นการตัดสินใจที่สมเหตุสมผลและไม่ใช่เรื่องที่ผิดปกติแต่อย่างใด

⚫️ แต่ในมุมมองรัฐบาล นี่คือ "ความเสี่ยงด้านความมั่นคงระดับชาติ"

รัฐบาลสหรัฐฯ กังวลว่าโมเดล AI จากจีนอาจมี "ช่องโหว่ลับ (back doors)" และ "สายลับแฝงตัว (sleeper agents)" หรือถูกฝังกลไกบางอย่างที่เอื้อต่อการขโมยข้อมูลหรือโจมตีทางไซเบอร์ในอนาคต แม้จนถึงตอนนี้ยังไม่มีการแสดงหลักฐานที่ยืนยันข้อกังวลดังกล่าวก็ตาม

DoorDash ไม่ใช่บริษัทแรกที่โดนตรวจสอบในลักษณะนี้ โดยก่อนหน้านี้บริษัทอย่าง Airbnb และ Anysphere ก็เคยได้รับจดหมายแบบนี้ในลักษณะเดียวกัน

⚫️ “อธิปไตยข้อมูล” โจทย์ใหญ่ของความมั่นคง

นอกจากเรื่องต้นทุนและความมั่นคงแล้ว สิ่งที่หลายประเทศต่างให้ความสำคัญมากขึ้นคือ "อธิปไตยข้อมูล" (Data Sovereignty) โดยข้อมูลของคนในประเทศหนึ่ง ควรถูกดูแลตามกฎหมายของประเทศนั้น ไม่ว่าข้อมูลจะถูกเก็บหรือประมวลผลอยู่ที่ไหนในโลกก็ตาม

เพราะหากข้อมูลของคนในประเทศต้องผ่านระบบหรือเทคโนโลยีของต่างประเทศที่ไม่สามารถควบคุมข้อมูลเหล่านั้นได้ทั้งหมด ก็เหมือนกับการฝากของมีค่าไว้กับคนที่เราไม่รู้ว่าเขาจะเก็บรักษาอย่างไร

กรณี DoorDash ก็เช่นกัน แม้ Kimi K2.6 จะเป็นโมเดลแบบ open-weight ที่ DoorDash รันบนเซิร์ฟเวอร์ของตัวเอง แต่สิ่งที่รัฐบาลสหรัฐฯ ยังกังวลคือ

• โมเดลนี้ถูกฝึกฝนมาอย่างไร มีอะไรซ่อนอยู่ในกลไกการทำงานหรือไม่ ?

• ถ้าในอนาคตต้องอัปเดตหรือพึ่งพาผู้พัฒนาต้นทางอีก จะยังควบคุมได้เต็มที่หรือเปล่า ?

• และถ้าเทคโนโลยีหลักของประเทศต้องพึ่งพาต่างชาติมากขึ้นเรื่อยๆ ในระยะยาวจะกระทบต่ออำนาจต่อรองและความสามารถในการปกป้องข้อมูลพลเมืองหรือไม่ ?

นี่คือเหตุผลที่หลายประเทศ รวมถึงสหรัฐฯ เอง เริ่มผลักดันนโยบายที่เข้มงวดขึ้นเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีจากต่างชาติในโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ไม่ใช่เพราะกลัวเทคโนโลยีนั้นด้อยกว่า แต่เพราะการพึ่งพาเทคโนโลยีที่ตนเองควบคุมไม่ได้อย่างเต็มที่ อาจหมายถึงการสูญเสียอำนาจต่อรองและความสามารถในการปกป้องข้อมูลของพลเมืองตัวเองในระยะยาว