Spaceport Thailand เศรษฐกิจใหม่ที่อาจพาไทยเปลี่ยนจากผู้ใช้สู่ผู้ให้บริการ

เมื่ออวกาศไม่ได้เป็นแค่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่กำลังถูกวางให้เป็น “เกมเศรษฐกิจใหม่” ที่ไทยกำลังลงสนาม ล่าสุด Gistda ก็ได้เปิดพิมพ์เขียว “Spaceport Thailand” เพื่อเป็นท่าอวกาศยาน โดยมองไว้ว่าจะปักหมุดที่ตั้งในจังหวัดชลบุรี 

ทำไมต้องเลือกที่ตั้งเป็นจังหวัดชลบุรี?

หากดูในเชิงภูมิศาสตร์ด้าน ทำเล ความพร้อม และความปลอดภัย ที่นี่อยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตรมากพอที่จะได้เปรียบด้านต้นทุนการปล่อยจรวด ที่อาจใช้เชื้อเพลิงน้อยลงในบางภารกิจ ขณะเดียวกันพื้นที่เกาะทำให้จัดการเขตปลอดภัย และการควบคุมพื้นที่ได้ง่ายกว่า ส่วนในเชิงเศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐาน ชลบุรีอยู่ในพื้นที่ EEC ที่มีท่าเรือ สนามบิน และระบบโลจิสติกส์รองรับอยู่แล้ว 

โครงการที่ดูใหญ่ขนาดนี้ อาจต้องใช้งบประมาณมาก?

ที่จริงแล้วโครงการจะเริ่มจากการทำ Suborbital ก่อน เพื่อทดสอบระบบ สร้างมาตรฐานความปลอดภัย และสร้างความเชื่อมั่น แล้วค่อยขยายไปสู่ตลาดดาวเทียมขนาดเล็กในอนาคต ซึ่งกำลังกลายเป็นตลาดหลักของโลก เพราะตอบโจทย์ทั้งการสื่อสาร การสำรวจโลก และภารกิจที่ต้องการปล่อยจรวดจำนวนมากขึ้น ทำให้แผนนี้ดูมีความเป็นไปได้ในการทำแบบค่อยเป็นค่อยไปมากกว่าการทุ่มเงินก้อนใหญ่มหาศาล

ซึ่งได้มีการศึกษาประเมินพื้นที่ศักยภาพ จำนวน 3 แห่ง โดยพิจารณาจากปัจจัยด้านวิศวกรรม ความปลอดภัย เส้นทางการบิน และต้นทุนการลงทุน ก็พบว่าพื้น เกาะจวง-เกาะจาน จังหวัดชลบุรี เป็นพื้นที่ที่มีความเหมาะสมสูงสุด โดยมีต้นทุนการลงทุนเริ่มต้นต่ำที่สุดอยู่ที่ 376 ล้านบาท เพราะเป็นพื้นที่ราชพัสดุ และอยู่ในเขตภูมิประเทศที่เอื้อต่อการปล่อยจรวด และช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในการเวนคืนที่ดินและการปรับสภาพพื้นที่ได้อีกด้วย

มุมมองด้านเศรษฐกิจ-ผลกระทบต่อคนในพื้นที่

มีรายงานการประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment: SROI) โดยระบุว่าโครงการนี้จะสามารถสร้างผลตอบแทนกลับคืนสู่สังคมได้ 1.79 เท่า หรือพูดง่าย ๆ คือ ลงทุนทุก 1 บาท เท่ากับได้สร้างคุณค่าทางสังคมกลับมาได้ราว 1.79 บาท ผ่านหลายกลไกสำคัญ 

ตั้งแต่การพัฒนาทุนมนุษย์ การสร้างแรงบันดาลใจและยกระดับทักษะด้าน STEM ให้เยาวชน และบุคลากรในประเทศ การถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้จากผู้เชี่ยวชาญต่างชาติสู่วิศวกรไทย ไปจนถึงการวางแผนลดผลกระทบต่อชุมชน พร้อมสร้างรายได้ และโอกาสใหม่ให้พื้นที่ จากการลงทุน และการจ้างงาน ทั้งงานก่อสร้าง งานระบบความปลอดภัย งานสนับสนุนโลจิสติกส์ รวมถึงงานที่ปฏิบัติการที่ต้องใช้บุคลากรเฉพาะทาง

ท้ายที่สุด Spaceport Thailand จะเป็น “โอกาสครั้งใหญ่” หรือ “ความเสี่ยง" ที่น่ากังวลก็ขึ้นอยู่กับการวางแผน และเงื่อนไขของไทยที่ต้องทำให้รัดกุมตั้งแต่แรก และอาจต้องวางกติกาให้ชัดเจน ก็จะช่วยสร้างผลประโยชน์ให้กับทุกฝ่ายอย่างเป็นธรรมได้อย่างแท้จริง