ไทยพร้อมรับมือแค่ไหนเมื่อ AI Agent เก่งขึ้นจนโจมตีทางไซเบอร์เองได้

โลกกำลังเผชิญภัยคุกคามทางไซเบอร์รูปแบบยุคใหม่ เพราะตอนนี้ AI ไม่ได้แค่ตอบคำถามหรือสร้างเนื้อหาอีกต่อไป แต่พัฒนาไปเป็น AI Agent ที่วางแผนและลงมือทำงานหลายขั้นตอนต่อเนื่องได้เอง แม้ความสามารถนี้จะช่วยให้การทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น แต่ก็เปิดช่องให้ผู้ไม่หวังดีนำไปใช้โจมตีระบบคอมพิวเตอร์ได้เช่นกัน

โดยล่าสุด Reuters รายงานว่า ได้มีแฮกเกอร์ใช้ AI Agent เจาะเข้าเว็บไซต์ของบริษัทมากกว่า 100 แห่งในสหรัฐฯ แคนาดา ออสเตรเลีย และญี่ปุ่น รวมกว่า 1,200 แห่ง ผ่านแพลตฟอร์ม AI แบบโอเพนซอร์ส โดยแฮกเกอร์ใช้งบเพียงราว 5,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 160,000 บาทในการโจมตีระบบ

ปฏิบัติการนี้ชี้ให้เห็นว่า AI Agent สามารถวิเคราะห์โครงสร้างระบบ ค้นหาช่องโหว่ และทดลองวิธีเจาะระบบได้อย่างต่อเนื่อง โดยบางเป้าหมายถูกตรวจสอบและพยายามโจมตีนานถึง 23 ชั่วโมง ขณะที่ใช้เงินทุนเพียงไม่กี่ดอลลาร์

ความแตกต่างจากการโจมตีแบบเดิมคือ AI Agent สามารถดำเนินงานหลายขั้นตอนได้เองโดยไม่ต้องรอคำสั่งจากมนุษย์ตลอดเวลา ช่วยลดภาระของผู้โจมตีและทำให้สามารถขยายการโจมตีไปยังเป้าหมายจำนวนมากได้ง่ายขึ้น

ด้านศูนย์ประสานการรักษาความมั่นคงปลอดภัยระบบคอมพิวเตอร์แห่งชาติของไทย (ThaiCERT) ก็เคยรายงานถึงแรนซัมแวร์ชื่อ JADEPUFFER ซึ่งใช้ AI Agent ที่ขับเคลื่อนด้วย Large Language Model (LLM) ทำงานครบวงจร ตั้งแต่เจาะระบบ สำรวจเครือข่าย ค้นหาข้อมูลรับรอง ไปจนถึงเข้ารหัสและทำลายข้อมูล ที่น่าสนใจคือระบบนี้ปรับวิธีโจมตีได้ภายใน 31 วินาทีเมื่อเจอข้อผิดพลาด โดยไม่ต้องรอคำสั่งจากมนุษย์

ประเทศไทยเสี่ยงแค่ไหน เมื่อ AI Agent ช่วยแฮกเกอร์โจมตีระบบได้ตลอด 24 ชั่วโมง

รายผลสำรวจจาก Relentless Defense Report ของ Cisco พบว่า องค์กรไทยกว่า 83% เผชิญเหตุการณ์ทางไซเบอร์ร้ายแรง ที่กระทบการดำเนินธุรกิจในช่วงปีก่อน และมากกว่า 2 ใน 5 ของเหตุการณ์เหล่านี้มีการใช้ AI เข้ามาช่วยในการโจมตี

ขณะเดียวกัน มีองค์กรไทยเพียง 57% เท่านั้นที่มั่นใจว่าตรวจจับและรับมือได้ หาก AI Agent ถูกแทรกแซงหรือถูกผู้ไม่หวังดีควบคุม ส่วนคะแนนเฉลี่ยด้านความพร้อมป้องกันภัยไซเบอร์ขององค์กรไทยอยู่ที่ 70 จาก 100 คะแนน

แต่แม้ตัวเลขจะสูงถึง 83% ก็ไม่ได้แปลว่าองค์กรไทยเกือบทั้งหมดถูกโจมตีด้วย AI Agent หรือมีโอกาสถูกโจมตีในอนาคตสูงขนาดนั้น แต่สะท้อนว่าองค์กรจำนวนมากเผชิญปัญหาความปลอดภัยไซเบอร์อยู่แล้ว ขณะเดียวกัน หลายองค์กรก็ยังไม่มั่นใจว่าจะรับมือยังไง หาก AI Agent ถูกนำไปใช้โจมตีหรือถูกควบคุมโดยผู้ไม่หวังดี

ซึ่งหาก AI Agent ถูกนำมาใช้โจมตีระบบในไทยจริง ผลกระทบอาจมีได้หลายระดับ ตั้งแต่การขโมยข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลธุรกิจ การเรียกค่าไถ่ ไปจนถึงการทำให้บริการที่ประชาชนและภาคธุรกิจพึ่งพาใช้งานไม่ได้

ลองนึกภาพ สถาบันการเงินที่ถูกเจาะระบบ ผู้โจมตีอาจพยายามเข้าถึงข้อมูลลูกค้าหรือระบบที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรม ส่วนโรงพยาบาล อาจเสี่ยงต่อการถูกเข้าถึงข้อมูลผู้ป่วย ส่วนหน่วยงานรัฐและผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ก็อาจเผชิญความเสี่ยงทั้งด้านข้อมูลและความต่อเนื่องของบริการ ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อผู้คนในวงกว้างได้

ความเสี่ยงนี้จึงไม่จำกัดอยู่ที่องค์กรใดองค์กรหนึ่ง แต่อาจกระทบความเชื่อมั่นในการทำธุรกรรมดิจิทัล การให้บริการสาธารณะ และความต่อเนื่องของกิจกรรมทางเศรษฐกิจโดยรวม

แล้วตอนนี้ไทยพร้อมแค่ไหน และมีหน่วยงานใดรับมือภัยคุกคามนี้แล้วบ้าง

ไทยมีหน่วยงานด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์อยู่แล้ว โดยสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) ทำหน้าที่ขับเคลื่อนนโยบายและยกระดับความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ระดับประเทศ ส่วน ThaiCERT ก็คอยติดตามสถานการณ์ภัยคุกคาม แจ้งเตือนช่องโหว่ และเผยแพร่แนวทางรับมือให้ผู้ดูแลระบบและองค์กรต่าง ๆ

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ ในเดือน ก.ค. 69 ที่ผ่านมา ThaiCERT ได้เผยแพร่คำเตือนเรื่องช่องโหว่ใน Langflow ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มสำหรับพัฒนา AI Agent ช่องโหว่นี้เปิดทางให้ผู้โจมตีที่ยังไม่ผ่านการยืนยันตัวตนสั่งรันโค้ดบนระบบที่ได้รับผลกระทบได้ และมีรายงานว่าถูกนำไปใช้โจมตีจริงแล้ว ThaiCERT จึงแนะนำให้ผู้ดูแลระบบอัปเดตซอฟต์แวร์เป็นเวอร์ชันที่ปลอดภัย และจำกัดการเข้าถึงระบบที่มีความเสี่ยงจากเครือข่ายภายนอก

อีกด้านหนึ่ง สกมช. ยังจัดทำรายงานผลการประเมินความเสี่ยงจากภัยคุกคามทางไซเบอร์ของประเทศไทย ประจำปี 2568 (Thailand National Cyber Risk Assessment Report 2025) เพื่อใช้วิเคราะห์สถานการณ์และเป็นฐานข้อมูลในการกำหนดนโยบายยกระดับความพร้อมของประเทศ

แต่การมีหน่วยงานเฝ้าระวังและระบบแจ้งเตือนไม่ได้แปลว่าทุกองค์กรจะป้องกันการโจมตีด้วย AI Agent ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะการรับมือยังขึ้นอยู่กับความพร้อมของแต่ละหน่วยงาน ทั้งบุคลากร งบประมาณ ระบบตรวจจับ และการประสานงานเมื่อเกิดเหตุ

ผลสำรวจของ Cisco สะท้อนข้อจำกัดด้านการทำงานร่วมกันไว้ด้วย โดยมีองค์กรไทยเพียง 39% ที่ระบุว่าทีมความปลอดภัยไซเบอร์ ทีมเครือข่าย และทีมไอทีทำงานร่วมกันอย่างเป็นหนึ่งเดียว ใช้เครื่องมือและเข้าถึงข้อมูลชุดเดียวกัน ขณะที่ 45% ระบุว่าต้องใช้เวลารวบรวมและเชื่อมโยงข้อมูลจากหลายระบบมากกว่าการจัดการภัยคุกคามโดยตรง

เมื่อการโจมตีเร็วขึ้น ไทยต้องพร้อมรับมือให้ทัน

AI Agent ทำให้ภัยไซเบอร์มีความซับซ้อนมากขึ้น เมื่อผู้ไม่หวังดีสามารถใช้ระบบอัตโนมัติช่วยค้นหาช่องโหว่และทดลองโจมตีได้อย่างต่อเนื่อง โดยไม่จำเป็นต้องควบคุมทุกขั้นตอนด้วยตัวเอง

สำหรับไทย แม้ปัจจุบันมีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ติดตามสถานการณ์และแจ้งเตือนภัยไซเบอร์อยู่แล้ว แต่การพัฒนาความพร้อมให้เท่าทันรูปแบบการโจมตีที่เปลี่ยนไปก็เป็นเรื่องสำคัญ ทั้งในด้านเทคโนโลยี บุคลากร และการประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

การรับมือกับภัยไซเบอร์ในยุค AI จึงต้องดำเนินควบคู่กันหลายด้าน ตั้งแต่การตรวจจับความผิดปกติ การตอบสนองต่อเหตุการณ์ ไปจนถึงการฟื้นฟูระบบให้กลับมาใช้งานได้ตามปกติ เพื่อลดผลกระทบต่อองค์กรและประชาชนให้ได้มากที่สุด