ม.หอการค้าไทย เผย "ดัชนีดิจิทัล" คนไทย เข้าถึงเทคโนโลยีสูงสุดในภูมิภาค แต่ความสามารถใช้งานยังน้อย

ม.หอการค้าไทย ได้ออกมาให้ความเห็นว่า ไทยมีโครงสร้างดิจิทัลพร้อมสุดในอาเซียน แต่ทักษะ AI ยัง ตามหลังมาตรฐานโลก โดยศูนย์วิจัยเศรษฐกิจดิจิทัล การลงทุนและการค้าระหว่างประเทศ (DEIIT) คณะเศรษฐศาสตร์ ม.หอการค้าไทย เผยผลสำรวจ “ดัชนีการเปลี่ยนผ่านดิจิทัลของประเทศไทย” (TDTI) พบว่า ไทยมีโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและการเข้าถึงเทคโนโลยีอยู่ในระดับสูงสุดในอาเซียน ใกล้เคียงประเทศชั้นนำในยุโรป แต่ด้านทักษะดิจิทัลและการใช้ AI ยังต่ำกว่าค่าเฉลี่ยนานาชาติอย่างชัดเจน

ซึ่งมีผลสำรวจจากกลุ่มตัวอย่างคนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไปจำนวน 871 คนทั่ว 6 ภูมิภาค ระบุว่า ไทยได้คะแนนด้านการเข้าถึงเทคโนโลยี (Digital Access) 80.76 คะแนน สูงกว่าค่าเฉลี่ยโลก และประเทศอาเซียนขนาดใหญ่ สะท้อนว่า “อุปกรณ์และอินเทอร์เน็ตไม่ใช่ปัญหา” เพราะคนไทยส่วนใหญ่มีสมาร์ตโฟนและอินเทอร์เน็ตที่คุณภาพดีอยู่แล้ว แต่อาจยังใช้ศักยภาพของเทคโนโลยีได้ไม่เต็มที่

ในทางกลับกัน ด้านทักษะดิจิทัลได้ผลสำรวจเพียง 44.04 คะแนน และการพัฒนาตนเองด้านดิจิทัลและ AI อยู่ที่ 35.46 คะแนน ซึ่งถือว่าค่อนข้างน้อย โดยคนไทยส่วนใหญ่พัฒนาทักษะจากการเรียนรู้ด้วยตนเองมากกว่าการอบรมหรือระบบการศึกษาอย่างเป็นทางการ จนนำไปสู่ “ช่องว่างทักษะ” โดยเฉพาะทักษะเชิงลึกที่จำเป็นต่อการใช้งาน AI อย่างมีประสิทธิภาพ

ส่วนด้านผลิตภาพจากการใช้ AI ได้คะแนนผลที่ 48.08 คะแนน ซึ่งอยู่ในระดับปานกลาง เพราะคนส่วนใหญ่รู้สึกว่า AI ช่วยประหยัดเวลา แต่อาจจะยังไม่ช่วยในด้านของเพิ่มรายได้มากนัก ข้อมูลเหล่านี้กำลังชี้ว่าคนไทยใช้ AI เยอะ แต่ยังไม่ได้ใช้เพื่อสร้างมูลค่าเศรษฐกิจ อย่างงาน Freelance Al Content, Al Graphic, Al Video หรือ Automation Consulting ที่ในต่างประเทศเริ่มใช้สร้างรายได้จริงแล้ว ส่วนในไทยอาจยังน้อย

และบริการภาครัฐดิจิทัล (e-Government) ได้คะแนนจากผลสำรวจที่ 64.08 คะแนน ซึ่งถือว่าอยู่ในเกณฑ์ดี ประชาชนมองว่าเข้าถึงบริการได้สะดวกขึ้น แต่ยังติดปัญหาเรื่องความเร็วของระบบที่ยังไม่ Seamless เท่าที่ควร

รศ.ดร.อนุสรณ์ ธรรมใจ คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์และผู้อำนวยการศูนย์วิจัย DEIIT

สรุปไว้ว่า ไทยมีช่องว่างสำคัญ 3 ด้านที่ต้องเร่งแก้ไข คือ

1.ช่องว่างระหว่างการเข้าถึงกับทักษะ : มีอุปกรณ์พร้อม แต่อยู่ขาดทักษะเชิงลึก

2.ช่องว่างระหว่างทักษะกับผลิตภาพ : มีพื้นฐานด้านเทคโนโลยี แต่ยังแปลงเป็นผลลัพธ์ทางงาน และรายได้น้อย

3.ช่องว่างระหว่างการใช้งานกับผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ : ใช้เทคโนโลยีจำนวนมากแต่ยังสร้างมูลค่าเพิ่มได้ไม่คุ้มค่า

ทางด้านเชิงนโยบาย ศูนย์วิจัยเสนอให้ไทยขยับจากการเน้น

“Digital Access” ไปสู่ “Digital Capability” โดยเร่ง 4 เรื่องหลัก ได้แก่

● ส่งเสริมการใช้ AI เพื่อเพิ่มผลิตภาพและสร้างมูลค่า (AI for Productivity)

● สนับสนุน SME ให้ใช้ AI เพิ่มประสิทธิภาพและการแข่งขัน (AI for SMEs)

● พัฒนาโครงการ Upskilling ด้าน AI แบบเป็นระบบ มีมาตรฐานและเข้าถึงได้ทั่วถึง

● สร้างระบบ Ecosystem สนับสนุน เช่น Tax Incentives, Al Sand Box, SME Al Coaching

ศูนย์วิจัยทิ้งท้ายไว้ว่า ไทยมีจุดแข็งด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่พร้อมที่สุดในอาเซียน และคนไทยเปิดรับการเรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ ๆ สูงมาก หากสามารถยกระดับทักษะและการใช้ AI ไปสู่การสร้างรายได้ ที่เพิ่มมูลค่าได้จริง ไทยจะมีศักยภาพเพื่อก้าวขึ้นเป็นผู้นำด้านเศรษฐกิจดิจิทัลของภูมิภาคได้ในอนาคต

หมายเหตุ:

การสำรวจนี้เป็นการเก็บข้อมูลจากประชาชน ครอบคลุมทั้ง 6 ภูมิภาคของประเทศ โดยใช้วิธีสุ่มแบบแบ่งชั้น มีค่าคลาดเคลื่อนมาตรฐานประมาณ ± 3.3%)