ทรัมป์คิดผิดหรือไม่? เมื่อสงครามกับอิหร่าน อาจไม่ใช่เกมที่สหรัฐฯ คุมได้

การตัดสินใจของ โดนัลด์ ทรัมป์ ในการเปิดฉากโจมตีอิหร่าน ได้จุดชนวนว่า นี่คือการตัดสินใจเชิงยุทธศาสตร์ที่แม่นยำ หรือเป็นความเสี่ยงครั้งใหญ่ที่อาจย้อนกลับมาทำร้ายสหรัฐฯ เอง

แม้รัฐบาลสหรัฐฯ จะยืนยันว่าเป็นการป้องกันล่วงหน้า ทั้งเพื่อหยุดโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน และลดอิทธิพลทางทหารในตะวันออกกลาง

แต่เมื่อดูจากสิ่งที่เกิดขึ้น สงครามครั้งนี้กลับไม่ได้เดินไปตาม “แผน” อย่างที่หลายคนคิดไว้

เป้าหมายที่เปลี่ยนไป ทำให้สงครามไร้ทิศทาง?

ในช่วงแรก เป้าหมายของสหรัฐฯ ดูเหมือนจะชัดเจน คือการ “สกัดภัยคุกคาม” จากอิหร่าน

แต่เมื่อเวลาผ่านไป เป้าหมายกลับเริ่มเปลี่ยน ตั้งแต่การโจมตีเชิงป้องกัน ไปจนถึงการกดดันให้อิหร่านยอมจำนนโดยไม่มีเงื่อนไข

ความไม่ชัดเจนนี้ กลายเป็นปัญหา เพราะในสงครามที่ใหญ่ขนาดนี้ “เป้าหมาย” คือสิ่งที่กำหนดว่าความสำเร็จหน้าตาเป็นอย่างไร แต่เมื่อเป้าหมายเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ ก็ยากที่จะบอกได้ว่าสุดท้ายแล้ว สหรัฐฯ ต้องการ “ชัยชนะ” แบบไหนกันแน่

ได้อย่าง แต่อาจต้อง “เสียหลายอย่าง”

ปฏิเสธไม่ได้ว่า ในเชิงการทหาร สหรัฐฯ มีความได้เปรียบอย่างมาก การโจมตีทางอากาศและศักยภาพทางทหารที่เหนือกว่า ทำให้โครงสร้างสำคัญของอิหร่านได้รับความเสียหาย

แต่ในอีกด้านหนึ่ง อิหร่านยังคงสามารถตอบโต้ได้ และที่สำคัญ โครงสร้างเชิงยุทธศาสตร์ เช่น โครงการนิวเคลียร์ หรือเครือข่ายอิทธิพลในภูมิภาค ยังไม่ได้ถูกทำลายอย่างเด็ดขาด

นี่ทำให้สงครามครั้งนี้อยู่ในสภาพ “ค้างคา” คือไม่แพ้ แต่ก็ยังไม่ชนะ

ต้นทุนที่เริ่มแพงขึ้นเรื่อย ๆ

เมื่อมีสงครามแน่นอนว่าต้องมี “ต้นทุน” ของสงครามที่กำลังเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ความตึงเครียดในตะวันออกกลางส่งผลให้ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นทันที ซึ่งกระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจโลก และย้อนกลับมากดดันค่าครองชีพในสหรัฐฯ เอง

ขณะเดียวกัน กระแสภายในประเทศก็เริ่มเปลี่ยน คะแนนนิยมของทรัมป์ลดลง และประชาชนจำนวนมากเริ่มตั้งคำถามว่า สงครามครั้งนี้ “จำเป็นจริงๆใช่ไหม”

จุดหมายเรื่องนี้ควรจบลงที่คำว่า “สงบสุข” ?

หนึ่งในเหตุผลของการทำสงคราม คือการสร้าง “ความมั่นคง” แต่สิ่งที่เกิดขึ้นกลับสวนทางในหลายด้านทั้งความเสี่ยงที่ช่องแคบฮอร์มุซจะถูกปิด การโจมตีตอบโต้ที่อาจลุกลามไปประเทศอื่น

รวมถึงโอกาสที่สงครามจะยืดเยื้อ ทั้งหมดนี้ทำให้โลกเข้าสู่ภาวะที่ “เปราะบางมากขึ้น” ไม่ใช่ปลอดภัยมากขึ้นอย่างที่ตั้งใจ

แม้จะมีการประกาศความสำเร็จในบางช่วงแต่จนถึงตอนนี้ สงครามยังไม่มีจุดจบที่ชัดเจน ยังไม่มีข้อตกลงสันติภาพ อิหร่านยังไม่ยอมถอยและเป้าหมายหลายข้อก็ยังไปไม่ถึง ทำให้ต้องกลับมาคิดกันต่อว่าสงครามในครั้งนี้ “มันคุ้มค่าหรือไม่”

ความเสี่ยงที่อาจประเมินต่ำเกินไป

ถ้ามองแบบเป็นกลาง การตัดสินใจของทรัมป์ก็อาจไม่ได้ “ผิดทั้งหมด” เพราะภัยคุกคามจากอิหร่าน เป็นสิ่งที่หลายประเทศกังวลจริง

แต่ปัญหาคือ สงครามครั้งนี้อาจเริ่มต้นขึ้น โดยที่ “ต้นทุน” และ “ผลกระทบระยะยาว” ถูกประเมินต่ำเกินไป จากสงครามที่ตั้งใจจะสร้างความมั่นคงมันจึงอาจกลายเป็นตัวเร่งให้โลกยิ่งไม่แน่นอนมากกว่าเดิม

และท้ายที่สุด สงครามครั้งนี้อาจไม่สามารถฟันธงได้ว่า “คิดผิดหรือคิดถูก”

แต่สหรัฐฯ อาจกำลังเล่นเกมที่ควบคุมผลลัพธ์ไม่ได้ตั้งแต่แรก