ใช้คำเลี่ยงเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกจำกัดการมองเห็น? หรือแท้จริงแล้ว นี่คือวิธีที่ครีเอเตอร์ต้องปรับตัวในยุคอัลกอริทึม

เคยเห็นคนที่ไลฟ์สด หรือโพสต์อะไรในโซเชียลแล้วใช้คำอ้อมๆ แทนการพูดสิ่งนั้นไหม อย่างตุย ฆตก ปิ้วๆ หรือน้ำสีแดง 

แล้วคำแบบนี้มันเกิดขึ้นได้ยังไง?

แพลตฟอร์มอย่าง TikTok, Instagram, X และ YouTube มีระบบที่เรียกว่า Content Moderation หรือระบบตรวจจับเนื้อหาที่ถูกมองว่าเป็นอันตราย สแปม หรือไม่เหมาะสำหรับการแนะนำต่อสาธารณะ เช่น เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับความรุนแรง การเมือง ความล่อแหลมของภาพ หรือเรื่องละเอียดอ่อนอื่นๆ ที่อาจเกี่ยวข้องกับสิ่งผิดกฎหมาย ส่วนใหญ่จะใช้ AI หรืออัลกอริธึม สแกนข้อความ ภาพ หรือวิดีโอก่อนโพสต์ ระบบพวกนี้จะตรวจสอบตามคำหลัก รูปแบบ หรือเงื่อนไขที่ตั้งไว้ แต่ไม่สามารถเข้าใจบริบทหรือเจตนาเหมือนมนุษย์ 

ทำให้บางครั้งโพสต์ที่ไม่ได้ตั้งใจละเมิดกฎ อาจถูกตีความผิด หรือถูกจำกัดการมองเห็นได้หรือไม่ให้ปรากฏในหน้าฟีดและแนะนำได้ แม้เนื้อหาจะไม่ได้ผิดกฎชัดเจน ทำให้ครีเอเตอร์ต้องคิดกลยุทธ์ใหม่ โดยการใช้ Algospeak หรือคำที่ดัดแปลง เช่น ตุย ฆตก น้ำสีแดง ซึ่งคำพวกนี้เป็นกลยุทธ์รอดพ้นจากระบบตรวจจับ และบางครั้งยังเป็นวิธีสร้างภาษาลับเฉพาะกลุ่มคนที่เข้าใจอีกด้วย

แล้วการใช้คำเลี่ยง มันช่วยให้ไม่โดนปิดการมองเห็นได้จริง?

แต่พูดตรงๆคือช่วยได้บางสถานการณ์ เพราะมีงานวิจัยเชิงวิชาการ (โดยเฉพาะการศึกษาบน TikTok) พบว่าครีเอเตอร์บางราย ใช้ Algospeak เพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจจับของระบบ และยังทำให้กลุ่มเป้าหมายที่เข้าใจรหัสนั้น ๆ ยังหาเจอเนื้อหาได้อยู่ แต่ก็ไม่ได้การันตีว่าจะช่วยได้ขนาดนั้น เพราะระบบตรวจจับไม่ได้ดูแค่คำอย่างเดียว แต่ประเมินจากทั้ง บริบท ความหมายโดยรวม และสัญญาณอื่นๆ ของโพสต์ ซึ่งถ้าเนื้อหานั้นเข้าข่ายละเมิดกฎจริงๆ ก็อาจถูกจำกัดได้อยู่ดี  แถมแพลตฟอร์มเองก็มักไม่บอกให้ชัดด้วยว่าทำไมโพสต์หนึ่งถึงถูกลดการเข้าถึงหรือโดนลบ

ซึ่งประเด็นนี้นำไปสู่การตั้งคำถามถึงช่องโหว่ในการกำกับดูแลเนื้อหาในแพลตฟอร์มใหญ่ โดยส่วนใหญ่เป็นการตัดสินใจจากระบบอัตโนมัติเป็นตัวกลางมากกว่าการตรวจสอบด้วยคนจริง เห็นได้ชัดจากหลายเหตุการณ์ เช่น คลิปวิดีโอเหตุการณ์ที่มีภาพรุนแรงแพร่หลายบนหลายแพลตฟอร์ม แม้แพลตฟอร์มจะพยายามลบหรือใส่คำเตือน คลิปก็ยังถูกแชร์อย่างรวดเร็วและกลายเป็นไวรัลอยู่ดี ยิ่งแสดงให้เห็นว่าการจัดการเนื้อหาแบบอัตโนมัติและการตัดสินใจที่ไม่ค่อยคำนึงถึงบริบทยังมีปัญหาอยู่มาก

สรุปแล้ว Algospeak อาจเป็นเทคนิคที่ช่วยให้รอดพ้นระบบตรวจจับได้ในบางกรณี เพื่อให้ครีเอเตอร์สามารถสื่อสารเรื่อง Sensitive กับกลุ่มเป้าหมายได้ง่ายขึ้น