ถอดยุทธศาสตร์ “รุก-ลึก-เร็ว” ของบีโอไอ กับศึกชิงลงทุนอาเซียน ไทยต้องเร่งเครื่องก่อนเสียโอกาสให้เพื่อนบ้าน?

BOI เผยว่า ในช่วงครึ่งแรกของปี 69 มีเม็ดเงินลงทุนเกิดขึ้นในระบบเศรษฐกิจไทยกว่า 535,800 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 27% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน พร้อมสร้างการจ้างงานคนไทยมากกว่า 630,000 ตำแหน่ง 

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าการลงทุนในไทยยังเดินหน้าได้ดี ในช่วงที่อาเซียนกำลังกลายเป็นจุดหมายสำคัญของเงินลงทุนจากทั่วโลก

⚫ เมื่อเพื่อนบ้านต่างงัดกลยุทธ์เด็ดเพื่อชิงเค้กการลงทุน

Acclime คาดการณ์ว่าเศรษฐกิจอาเซียนมีแนวโน้มเติบโต 4.7% ในปี 69 และ 4.8% ในปี 70 ซึ่งสูงกว่าประเทศพัฒนาแล้วอย่างชัดเจน ขณะที่ยูโรโซนคาดว่าจะเติบโตเพียง 1.3-1.5% ในช่วงเดียวกัน 

โดยมีแรงหนุนจากการย้ายฐานการผลิต การปรับ Supply Chain การเติบโตของธุรกิจดิจิทัล และการลงทุนด้านพลังงานสะอาด ทำให้การแข่งขันแย่งชิงเงินลงทุนจากต่างประเทศ (FDI) ในภูมิภาคอาเซียน ก็กำลังทวีความเข้มข้นขึ้นอย่างต่อเนื่อง เช่น

• เวียดนาม ตั้งเป้าดึง FDI ช่วงปี 69-73 รวม 200,000-300,000 ล้านดอลลาร์ หรือเฉลี่ยปีละ 40,000-50,000 ล้านดอลลาร์ โดยเน้นอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น อิเล็กทรอนิกส์, Semiconductor, AI, Cloud, Biotech พลังงานและวัสดุขั้นสูง รวมถึงโลจิสติกส์และบริการการเงินมูลค่าสูง พร้อมตั้งเป้าใช้ชิ้นส่วนในประเทศกว่า 45-50% 

• มาเลเซีย กำลังก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางซัพพลายเชนเซมิคอนดักเตอร์ และโครงสร้างพื้นฐาน AI ของเอเชีย หลังมีเงินลงทุนไหลเข้าต่อเนื่อง จนทำให้ GDP มาเลเซียไตรมาส 2/2569 ขยายตัว 5.8% สูงกว่าคาดการณ์ที่ 5.2% ที่น่าสนใจคือ HSBC ประเมินว่า มูลค่าการลงทุนใน Data Center ของมาเลเซียคิดเป็นเกือบ 18% ของ GDP ซึ่งเป็นสัดส่วนสูงมากเมื่อเทียบกับประเทศอื่นทั่วโลก

• อินโดนีเซีย ใช้จุดแข็งจากตลาดภายในประเทศขนาดใหญ่ ประกอบกับความได้เปรียบด้านทรัพยากรแร่สำคัญ โดยเฉพาะนิกเกิล ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญของอุตสาหกรรมแบตเตอรี่และ EV มาเป็นแรงดึงดูดการลงทุน พร้อมใช้นโยบาย Downstreaming ดึงนักลงทุนเข้ามาตั้งฐานผลิตและแปรรูปในประเทศ แทนการส่งออกวัตถุดิบเพียงอย่างเดียว

การแข่งขันที่ดุเดือดนี้ ทำให้บีโอไอต้องปรับยุทธศาสตร์จากการเน้นดึงเงินลงทุน ไปสู่การทำให้ไทยดึงทุนได้มาก ดึงทุนได้ลึก และทำให้นักลงทุนตัดสินใจได้เร็วขึ้น ผ่านยุทธศาสตร์ “รุก-ลึก-เร็ว”

⚫ “รุก” ดึงอุตสาหกรรมอนาคต

บีโอไอจะเร่งดึงการลงทุนใน 6 กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ Bio & Green, EV และชิ้นส่วน, Semiconductor และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง, Digital & AI,Automation/Robot/Humanoid และ International HQ พร้อมเดินหน้าโรดโชว์ในต่างประเทศผ่านเครือข่ายสำนักงานบีโอไอ 18 แห่งทั่วโลก

ขณะเดียวกัน กติกาภาษีโลกกำลังเปลี่ยนไป หลังการใช้ Global Minimum Tax 15% ทำให้การลดหรือยกเว้นภาษีแบบเดิม อาจดึงดูดบริษัทข้ามชาติรายใหญ่ได้น้อยลง บีโอไอจึงเตรียมใช้ QRTC หรือเครดิตภาษีที่ขอคืนได้ โดยผูกสิทธิประโยชน์กับสิ่งที่ไทยต้องการ เช่น การทำ R&D การพัฒนาบุคลากร และการลงทุนเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต

นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดใช้กองทุนเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันเพื่อดึง Anchor Investor รายใหญ่เข้ามาตั้งฐานในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ ก่อนใช้บริษัทเหล่านี้เป็นแม่เหล็กดึงซัพพลายเชนรายอื่นเข้ามาลงทุนตาม

⚫ “ลึก” ต้องไม่จบแค่การมาตั้งโรงงาน แต่ต้องสร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจไทยด้วย

เป้าหมายคือดึงการลงทุนที่เชื่อมโยงกับผู้ผลิตและ Supplier ไทย ถ่ายทอดเทคโนโลยี พัฒนาบุคลากร และสร้างฐานธุรกิจที่เติบโตต่อเนื่องในประเทศ

โดยจะใช้จุดแข็งด้านการเป็นฐานอุตสาหกรรมเดิมมาต่อยอด เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์ซึ่งมีผู้ผลิตชิ้นส่วนระดับ Tier 1-3 สะสมมานานกว่า 40-50 ปี และต่อยอดไปสู่อุตสาหกรรม EV และหุ่นยนต์ 

ขณะเดียวกัน ไทยมีแรงงานฝีมือในอุตสาหกรรมเดิมและอิเล็กทรอนิกส์เกือบ 2 ล้านคน จึงต้องเร่ง Upskill และ Reskill ให้ตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรมใหม่ พร้อมส่งเสริม R&D ระหว่างบริษัทต่างชาติและบุคลากรไทย เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี 

เพราะหากดึงบริษัทระดับโลกเข้ามาได้ แต่ไทยไม่มีคน ไม่มีซัพพลายเออร์ และไม่มีการถ่ายทอดเทคโนโลยี เงินลงทุนก็อาจไม่ได้สร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจไทยมากเท่าที่ควร

⚫ “เร็ว” เพื่อให้ทุนเข้าประเทศและเดินหน้าได้ทันจังหวะ

ความเร็วมีผลโดยตรงต่อการตัดสินใจลงทุน เพราะหากขั้นตอนขออนุญาตและเริ่มธุรกิจในไทยใช้เวลานาน นักลงทุนก็อาจหันไปเลือกประเทศที่ดำเนินการได้เร็วกว่า

บีโอไอจึงเดินหน้า Thailand FastPass โดยประสานงาน 8 หน่วยงานรัฐ เพื่อลดขั้นตอนและระยะเวลาอนุมัติ เบื้องต้นนำร่อง 25 โครงการจาก 13 บริษัท มูลค่าการลงทุนรวมกว่า 2 แสนล้านบาท ช่วยลดขั้นตอนและเวลาได้ประมาณ 20-50% 

นอกจากนี้ บริษัทที่เข้าร่วม ต้องลงทุนจริงในประเทศไม่น้อยกว่า 20% ของมูลค่าโครงการ ภายในเวลาที่กำหนด เพื่อเร่งให้เงินลงทุนเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจไทย

ยุทธศาสตร์ “รุก ลึก เร็ว” จึงสะท้อนแนวทางของบีโอไอที่ต้องการให้การลงทุนจากต่างประเทศ สร้างผลต่อเศรษฐกิจไทยได้มากขึ้น ทั้งการเชื่อมโยงกับธุรกิจไทย พัฒนาทักษะแรงงาน ถ่ายทอดเทคโนโลยี และสร้างงานคุณภาพ

ซึ่งหากทำได้ต่อเนื่อง การลงทุนเหล่านี้จะช่วยให้ไทยมี Supply Chain ที่แข็งแรงขึ้น ช่วยยกระดับประเทศสู่ฐานของอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ซึ่งจะสร้างประโยชน์ต่อเศรษฐกิจในระยะยาว